សម្ដេចមហាបវរ​ធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្រ្ដីនៃកម្ពុជា​ តែងតែពន្យល់មូលហេតុនៃការ​សម្រេច​​ចិត្តរបស់កម្ពុជាប្រើប្រាស់ «យន្តការផ្សះផ្សារដោយបង្ខំ» (Compulsory Conciliation) ក្រោម​អនុសញ្ញាអង្គការសហប្រជាជាតិស្តីពីនីតិសមុទ្រ (UNCLOS) ដើម្បីដោះស្រាយ​បញ្ហា​ដែន​សមុទ្រ​ជាមួយ​ថៃ មូលហេតុគឺមកពីភាគីថៃ​បានដកខ្លួនជាឯកតោភាគីចេញពី អនុស្សរណៈ​នៃ​ការ​យោគ​យល់​គ្នាឆ្នាំ ២០០១ (MoU 2001)។

ឯកឧត្តម ហ្សង់ ហ្វ្រង់ស័រ តាន់ រដ្ឋមន្ត្រីប្រតិភូអមនាយករដ្ឋមន្ត្រី ទទួលបន្ទុកកិច្ចការការបរទេស និង​សហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ បានថ្លែង​បញ្ជាក់ពីការ​លើកលើង​របស់សម្ដេច​ធិបតីបែបនេះ ក្នុង​វេទិកា​សារព័ត៌មានលើកទី៨ ស្តីពី «រាជរដ្ឋាភិបាលនីតិកាលទី៧ បោះជំហានទៅ​មុខ​ជា​និច្ច​ទោះ​ជា​មាន​ឧបសគ្គ​ធំៗចំពោះមុខ» នៅថ្ងៃទី២ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦នេះ។

ឯកឧត្តមបានថ្លែង​ថា សារលិខិតផ្លូវការរបស់សម្ដេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋ​មន្ត្រី​នៃ​កម្ពុជា​ កាលពីកាលពីថ្ងៃទី២ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦ បានថ្លែងផ្ញើជូនជនរួមជាតិ អំពីការប្រកាស​ជា​ប្រវត្តិ​សាស្ត្រមួយស្តីពីការសម្រេចចិត្តរបស់កម្ពុជា​ក្នុងការ​ប្រើយន្តការ «ការផ្សះផ្សាដោយបង្ខំ» (Compulsory Conciliation) ក្រោមអនុសញ្ញាអង្គការសហប្រជាជាតិស្តីពីនីតិសមុទ្រ (UNCLOS) ដើម្បីដោះស្រាយ​បញ្ហា​​ដែនសមុទ្រជាមួយថៃ។ ឯកឧត្តមបន្តថា៖«ក្នុងន័យនេះ នៅ​ចំពោះមុខ​មេដឹកនាំបរទេស​កំពូលៗ សម្ដេច​ធិបតីតែងតែពន្យល់ពីមូលហេតុនៃសេចក្ដីសម្រេច​ចិត្ត​របស់កម្ពុជា​បែបនេះដោយមូលហេតុ គឺមកពីភាគីថៃ បានដក​ខ្លួន​ជាឯក​តោភា​គី​ចេញពីអនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នាឆ្នាំ ២០០១ (MoU 2001)»។

សូមជម្រាបថាតាមរយៈថ្លែងការណ៍របស់សម្តេចធិបតីអំពីការ​ប្រើប្រាស់​ «ការផ្សះផ្សាដោយបង្ខំ» ក្រោម អនុសញ្ញា UNCLOS ក្នុងគោលដៅរួមគឺ ការការពារអធិបតេយ្យភាពកម្ពុជា ដោយសន្តិវិធី និង​ច្បាប់អន្តរជាតិ, ដោយសម្ដេច​ធិបតី​បាន​ប្រកាស​ច្បាស់​ៗ​ថា​ «យើង​បាន​ឈាន​ជើង​មួយ​ជំហាន​នេះ គឺដើម្បីការពារអធិបតេយ្យភាព និងសិទ្ធិដែនសមុទ្ររបស់កម្ពុជា ស្របតាមច្បាប់អន្តរជាតិ»។ សម្ដេច​ធិបតីបានពន្យល់ថា ការ​ប្រើប្រាស់​យន្តការ UNCLOS នេះ គឺជាមធ្យោបាយ​សន្តិវិធី​ដែល​រៀប​ចំ​ឡើង​ដើម្បីផ្ដល់សន្តិសុខកាន់តែប្រសើរក្នុងទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ និងទប់ស្កាត់ការ​រីក​រាល​ដាល​នៃ​ជម្លោះ៕