ក្រុមបាល់ទាត់ជម្រើសជាតិអាហ្សង់ទីន នឹងត្រូវប្រកួតជាមួយជម្រើសជាតិអង់គ្លេស នៅ​ម៉ោង​០២​និង​០០​នាទី​រំលង​អាធ្រាត្រ​ចូលថ្ងៃទី១៦ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦ ពេលវេលានៅកម្ពុជា​នៅអាត្លង់តា សហរដ្ឋអាមេរិក ដើម្បី​ប្រជែង​យក​កៅអីឡើង​ទៅ​វគ្គ​ផ្ដាច់ព្រ័ត្រ​នៃ​ការ​ប្រកួត​កីឡា​បាល់ទាត់​ពាន​រង្វាន់​ពិភព​លោក​២០២៦។

នេះគឺជាជំនួបប្រវត្តិសាស្ត្រដែលលើសពីកីឡា ព្រោះបានផ្សារភ្ជាប់​យ៉ាង​ជ្រាល​ជ្រៅ​ជាមួយ​រឿង​រ៉ាវ​នយោបាយ និងជម្លោះទឹកដី។ ភាពតានតឹង​ដ៏​ស្រួច​ស្រាវ​បំផុត​បាន​កើត​ឡើង​ក្រោយ​សង្រ្គាម​កោះ​ហ្វក​ឡែន ​(Falklands War) ឬអាហ្សង់ទីនហៅថា កោះម៉ាល់វីណាស់ (Malvinas) ក្នុង​ឆ្នាំ​១៩៨២​។

មួយវិញទៀតវាហាក់ដូចជាគាប់ជួប ការទទួលមរណភាព​ក្នុង​សប្តាហ៍​នេះ​របស់​អតីត​កីឡាករ​បាល់​ទាត់​អាហ្សង់ទីន​ លោក Antonio Rattin បានធ្វើឱ្យនឹកឃើញ​អំពី​ជម្លោះ​កីឡា​ដំបូង​បង្អស់​មួយ​រវាង​ប្រទេស​ទាំងពីរ​។

ថ្ងៃទី២៨ ខែកក្កដា ឆ្នាំ ១៩៦៦ ប្រទេសទាំងពីរបានជួបគ្នាក្នុងការប្រកួតវគ្គ ៨ ក្រុមចុងក្រោយ​នៃ​ពាន​រង្វាន់​បាល់ទាត់ពិភពលោក ពេលនោះប្រទេសអង់គ្លេសធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះ។ លោក Rattin​ជា​ប្រធាន​ក្រុម​អាហ្សង់ទីន ត្រូវបានបណ្តេញចេញពីទីលាន។ លោកបានចាប់ទាញ​ទង់​ជាតិ​នៅ​ជ្រុង​ទីលាន​ដែល​មានរូបទង់ជាតិចក្រភពអង់គ្លេសនៅពេលលោកដើរចេញ ហើយបន្ទាប់មក​បាន​ទៅ​អង្គុយ​លើ​កម្រាលព្រំដែលបម្រុងទុកសម្រាប់ម្ចាស់ក្សត្រិយ៍ Elizabeth ដោយបដិសេធ​មិន​ព្រម​ដើរ​ចេញ​។ ​ក្រោយមក លោកបាននិយាយ ថា អ្នកគាំទ្រអង់គ្លេស​បាន​គប់​កំប៉ុង​ស្រា​បៀរ​មក​លើ​រូប​លោក​។

អារម្មណ៍ឆេវឆាវនៅលើទីលានបានកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំងពេញការប្រកួត ដែលបាន​បញ្ច​ប់​ទៅ​ដោយ​អង់​គ្លេស​ឈ្នះអាហ្សង់ទីន១ទល់នឹង០។ ក្រោយមក គ្រូបង្វឹកអង់គ្លេសលោក Alf Ramsey បាន​និយាយ​សំដៅ​ទៅលើកីឡាករអាហ្សង់ទីនថាជា "សត្វធាតុ"។ នេះគឺជាការប្រមាថ​មួយ​ដែល​អាហ្សង់ទីន​មិន​ដែលបំភ្លេចបានឡើយ។

ម្ភៃឆ្នាំក្រោយមក នៅពហុកីឡដ្ឋាន Azteca ទីក្រុងម៉ិកស៊ីកូ ពោលនៅថ្ងៃទី២២ ខែមិថុនា ឆ្នាំ​១៩៨៦​ ប្រទេសទាំងពីរបានជួបគ្នាម្តងទៀតក្នុងវគ្គ ៨ ក្រុមចុង​ក្រោយ​បាល់​ទាត់​ពិភព​លោក​១៩៨៦​។ ប្រទេស​ទាំងពីរ​ទើប​តែ​បាន​ធ្វើ​សង្គ្រាម​ក្នុង​ជម្លោះ​រយៈពេល​ជា​ង​ពីរ​ខែ​លើ​ការ​គ្រប់​គ្រង​ដែន​កោះ​នៅ​មហាសមុទ្រអាត្លង់ទិកខាងត្បូង ដែលខាងចក្រភពអង់គ្លេសហៅថា កោះ Falklands ហើយអាហ្សង់ទីនហៅថា កោះ Malvinas ក្នុងឆ្នាំ ១៩៨២ ដែលធ្វើឱ្យ​ទាហាន​អាហ្សង់​ទីន​ ៦៤៩ នាក់ និងទាហានអង់គ្លេស ២៥៥ នាក់បានពលីជីវិត។ អារម្មណ៍ឈឺចាប់ និង​សោក​សៅ​នៅតែមានភាពស្រស់ៗនៅឡើយ។

ក្នុងការប្រកួតនោះ វីរបុរស Diego Maradona ដែល​ជា​កីឡាករ​បាល់​ទាត់​ម្នាក់​ក្នុង​ចំណោម​កីឡាករ​ដែល​មានទេពកោសល្យបំផុតនៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ បានស៊ុតបញ្ចូលទីពីរ​គ្រាប់​ទល់​នឹង​អង់​គ្លេស ​ដើម្បីទម្លាក់ពួកគេចេញពីការប្រកួត។ គ្រាប់បាល់ទីពីរគឺជាទស្សនីយភាពដ៏ស្រស់ស្អាតខ្លាំង ដោយ​អូ​សបាល់យ៉ាងវែងកាត់ទីលាន លោកបានញាក់​ដាច់​ខ្សែការពារ​ពាក់​កណ្តាល​ក្រុម​របស់​អង់គ្លេស​។ ចំណែកឯគ្រាប់បាល់ទីមួយ គឺជាការប្រើដៃលេងបាល់ ដែលត្រូវបាន​គេ​ស្គាល់​ថា​ជា​គ្រាប់​បាល់​ "Hand of God" ដែលជាគ្រាប់បាល់​មួយ​ដែល​ស្ទើរ​តែ​ប្រាកដ​ជា​នឹង​មិន​ត្រូវ​បាន​អនុញ្ញាត​ឱ្យ​ចូលឡើយនៅក្នុងយុគសម័យដែលមានបច្ចេកវិទ្យា VAR នាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ។

សម្រាប់ Maradona និងប្រជាជនអាហ្សង់ទីនជាច្រើន វាមិនមែនជាការបន្លំឡើយ។ វា​គឺ​ជា​ជ័យ​ជម្នះ​របស់​អ្នកទន់ខ្សោយទៅលើអ្នកមានអំណាច។

លោក Maradona បានសរសេរនៅក្នុងសៀវភៅជីវប្រវត្តិផ្ទាល់ខ្លួនរបស់លោកមានចំណងជើង "El Diego" ថាវាលើសពីការយកឈ្នះក្រុមបាល់ទាត់មួយទៅទៀត វាគឺជាការ​យក​ឈ្នះ​លើ​ប្រទេស​មួយ​។ ​ជាការពិតណាស់ មុនពេលការប្រកួត យើងបាននិយាយថា បាល់ទាត់​មិន​មាន​អ្វី​ពាក់​ព័ន្ធ​នឹង​សង្គ្រាម​កោះ Malvinas ឡើយ ប៉ុន្តែយើងដឹងថាក្មេ​ង​ៗ​អាហ្សង់ទីន​ជា​ច្រើន​បាន​ស្លាប់​នៅ​ទី​នោះ ​ត្រូវបានគេបាញ់ទម្លាក់ដូចជាសត្វចាបអញ្ចឹង។ នេះគឺជាការសងសឹក"។

ទំនាក់​ទំនង​រវាងចក្រភពអង់គ្លេស និងអាហ្សង់ទីន គឺជាទំនាក់ទំនងដ៏រំជើបរំជួល និង​ចម្រុះ​ដោយ​ក្តី​ស្រឡាញ់​ផង និងការស្អប់ខ្ពើមផងជាយូរមកហើយផង។ តាមពិតទៅបើ​និយាយ​ពី​ប្រវត្តិ​បាល់​ទាត់​នៅ​អាហ្សង់​ទីនវិញគគឺក្រុមអ្នកចំណាកស្រុកជនជាតិអង់គ្លេស ដែលភាគច្រើនជា​កម្មករ​ផ្លូវ​រ​ថ​ភ្លើង ​ជាអ្នកនាំយកកីឡាបាល់ទាត់មកកាន់ប្រទេសអាហ្សង់ទីនដំបូងបង្អស់នៅក្នុងសតវត្សទី ១៩ ដែល​ជា​អ្វី​មួយដែលនៅតែឆ្លុះបញ្ចាំងរហូតមកដល់សព្វថ្ងៃនេះតាមរយៈឈ្មោះរបស់ក្រុមមួយចំនួន ជាក្លឹប River Plate ឬក្លឹបដំបូងបង្អស់របស់ Lionel Messi គឺក្លឹប Newell's Old Boys ជាដើម។

ជនជាតិអង់គ្លេសក៏បាននាំយកមកនូវប្រព័ន្ធធនាគារ ការវិនិយោគ និងផ្លូវរថភ្លើង ដើម្បី​អនុញ្ញាត​ឱ្យ​មាន​ការ​នាំចេញសាច់គោ និងអាហារផ្សេងៗទៀតពីតំបន់វាលស្មៅ Pampas ហើយវា​បាន​បង្កើត​ជា​ទំនាក់ទំនងបែបពាក់កណ្តាលអាណានិគម។ កីឡាផ្សេងទៀតក៏បានមកដល់ផងដែរ ដូច​ជា​កី​ឡាប៉ូ​ឡូ (Polo) និងកីឡាបាល់ឱប (Rugby) ដែលកីឡាទាំង​ពីរ​នេះ​ត្រូវ​បាន​លេង​ក្នុង​កម្រិត​ខ្ពស់​នៅអាហ្សង់ទីននាពេលបច្ចុប្បន្ន។ ប៉ុន្តែទំនាក់ទំនងនេះ ជារឿយៗមាន​លក្ខណៈ​លំអៀង​ទៅ​ខាងម្ខាង ហើយការមិនពេញចិត្ត​ចំពោះក្រុ​ម​អ្នក​មាន​អំណាច​ដែល​មាន​និន្នាការ​និយម​អង់​គ្លេស​បានចាប់ផ្តើមកើតមានឡើង សូម្បីតែនៅពេលដែ​ល​ជន​ជាតិ​អង់​គ្លេស​បាន​ដក​ខ្លួន​ចេញ​ជា​បណ្តើរ​ៗនៅ​ក្នុងពាក់កណ្តាលសតវត្សទី ២០ ក៏ដោយ។

បន្ទាប់ពីឆ្នាំ ១៩៨៦ ការជួបគ្នាក្នុងបាល់ទាត់ពិភពលោកបន្ទាប់គឺនៅក្នុងឆ្នាំ ១៩៩៨ដែល​បារាំង​ធ្វើ​ម្ចាស់​ផ្ទះ ក្នុងវគ្គ ១៦ ក្រុមចុងក្រោយ ហើយត្រូវបានគេចង​ចាំបំ​ផុត​តាមរយៈ​កាត​ក្រហម​ដែល​ផ្តល់​ទៅ​ឱ្យ David Beckham ហើយការប្រកួតនោះអាហ្សង់​ទីន​ឈ្នះ​៤​ទល់​៣​ដោយ​ការ​កាត់​សេចក្តី​ទាត់​បាល់១១ម៉ែត្រ បន្ទាប់ពីស្មើគ្នា ២ទល់២ក្នុង១២០នាទី។

បួនឆ្នាំក្រោយមកទៀត គឺបាល់ទាត់ពិភពលោក២០០២ កូរ៉េ-ជប៉ុនជាម្ចាស់ផ្ទះ គ្រាប់បាល់របស់ Beckham បានជួយឱ្យអង់គ្លេសឈ្នះអាហ្សង់ទីនក្នុងវគ្គចែកពូល។ នោះ​គឺជា​ការ​ជួប​គ្នាចុ​ង​ក្រោយ​រប​ស់ពួកគេនៅក្នុងព្រឹត្តិការណ៍បាល់ទាត់ពិភពលោក។

ទំនាក់​ទំនងប្រវត្តិសាស្ត្ររវាងប្រទេសទាំងពីរ គឺជារឿងរ៉ាវនៃការផ្សារ​ភ្ជាប់​គ្នា​រវាង​វប្បធម៌​ដោយ​អង់​គ្លេស​នាំ​យក​បាល់ទាត់ និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធផ្សេងៗទៅឱ្យ និងការឈឺចាប់ពីសង្គ្រាម និងកា​រ​មើល​ងាយ ដែលធ្វើឱ្យរាល់ការជួបគ្នារបស់ពួកគេមានលក្ខណៈលើសពីកីឡា។

ចំពោះស្ថានភាពបច្ចុប្បន្ននៃជម្លោះកោះហ្វកឡេន (Falkland Islands ឬ Islas Malvinas) នៅក្នុង​ឆាកនយោបាយអន្តរជាតិ បាននិងកំពុងឡើងកម្ដៅខ្លាំងជាថ្មីម្តងទៀតនៅក្នុងឆ្នាំ ២០២៦ នេះ ​ដោយសារការផ្លាស់ប្តូរគោលនយោបាយការបរទេសរបស់មហាអំណាច និងការ​ប៉ះ​ទង្គិច​សម្តី​គ្នា​ចំ​ពេល​អង់គ្លេស និងអាហ្សង់ទីន​ជួបគ្នា​វគ្គ​ពាក់​កណ្ដាល​ផ្ដាច់​ព្រ័ត្រ​បាល់​ទាត់​ពិភព​លោក​២០២​៦​នេះ​។

ក្នុងនោះកាលពីថ្ងៃទី១២-១៣ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦ នេះ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាហ្សង់ទីន លោក Pablo Quirno បានសរសេរអត្ថបទផ្សាយលើសារព័ត៌មាន La Nación ដោយហៅការ​គ្រប់​គ្រងរ​បស់​អង់​គ្លេសថាជា "ការកាន់កាប់ខុសច្បាប់"។ លោកបានវាយប្រហារថា ប្រជាជនរស់នៅលើ​កោះ​ហ្វក​ឡេន​សព្វ​ថ្ងៃ គឺជាប្រជាជនដែល "ត្រូវបានបង្កើតឡើងជាសិប្បនិម្មិត" ដោយអង់គ្លេស ហើយ​ការ​បោះឆ្នោតប្រជាមតិកាលពីឆ្នាំ២០១៣ (ដែល ៩៩.៨% ចង់នៅជាមួយអង់គ្លេស) គឺគ្មាន​តម្លៃ​ច្បាប់​ឡើយ​។ លោក​ក៏​បាន​ថ្កោល​ទោស​ផែន​ការ​ខួង​ប្រេងរ​បស់​អង់​គ្លេស​នៅ​ជុំវិ​ញ​កោះ​នោះផង​ដែរ​។

ចំណែកនាយករដ្ឋមន្ត្រីអង់គ្លេស លោក Sir Keir Starmer និងរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសលោកស្រី Yvette Cooper បានវាយបកភ្លាមៗ ដោយបដិសេធការលើកឡើងរបស់អាហ្សង់ទីន ។ អង់គ្លេស​អះ​អាង​ថា ដែនអធិបតេយ្យភាពកោះនេះគឺជារបស់ចក្រភពអង់គ្លេសដាច់ខាត ហើយសិទ្ធិ​សម្រេច​វាសនា​ខ្លួនឯ​ងរបស់ប្រជាជនលើកោះគឺជាចំណុចសំខាន់បំផុត។

ជម្លោះនេះបានឡើងកម្ដៅតាំងពីខែមេសា-ឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ មកម្ល៉េះ បន្ទា​ប់​ពី​មាន​បែក​ធ្លាយ​អនុស្ស​រណៈ​ផ្ទៃក្នុងរបស់ក្រសួងសង្គ្រាមអាមេរិក។ យោងតាមរបាយការណ៍ រដ្ឋបាលរបស់​ប្រធានា​ធិបតី ​Donald Trump បានពិភាក្សា​អំពី​លទ្ធភាព​នៃ​ការ​ពិចារណា​ឡើង​វិញ​លើ​ការ​គាំ​ទ្ររ​បស់​ខ្លួន​ចំពោះ​អធិបតេយ្យភាពអង់គ្លេសលើកោះហ្វកឡេន ដើម្បីឆ្លើយតបនឹង​ជំហរ​មិន​ដាច់​ស្រឡះ​របស់​អង់គ្លេស​លើ​សង្គ្រាមប្រឆាំងអ៊ីរ៉ង់។ទោះបីជារដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិក លោក Marco Rubio បាន​ព្យាយាមសម្រាលសង្រ្គាមចិត្តសាស្ត្រនេះ ដោយបញ្ជាក់ថា អាមេរិកនៅតែរក្សាជំហរ "អព្យា​ក្រឹត​" ​ដដែលក៏ដោយ ប៉ុន្តែវាបានផ្តល់ឱកាសឱ្យប្រធានាធិបតីអាហ្សង់ទីន លោក Javier Milei (ដែលស្និទ្ធនឹងលោក ត្រាំ) ប្រកាសជាថ្មីថាលោកនឹងប្រើប្រាស់ផ្លូវការទូតដើម្បី "យក​កោះ​នេះ​ត្រឡប់​មក​វិញ"។

រីឯជំហររបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំនាខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦ នៅតែបន្តចាត់​ទុក​កោះហ្វក​ឡេន​ជា "ដែនដីមិនទាន់មានស្វ័យគ្រប់គ្រង" និងអំពាវនាវឱ្យប្រទេស​ទាំងពីរ​ចូល​តុចរចា​ដោយ​សន្តិវិធី ខណៈដែលប្រទេស​ចិន​បន្ត​បង្ហាញការគាំទ្រយ៉ាងពេញទំហឹងចំពោះការទាមទារ​របស់​អាហ្សង់ទីនលើកោះនេះ ដើម្បីពង្រឹងឥទ្ធិពលរបស់ខ្លួននៅអាមេរិកខាងត្បូង។

ភាពតានតឹងផ្នែកការទូតចុងក្រោយបង្អស់នេះ បានផ្ទុះឡើងចំពេល​ដែល​ក្រុម​បាល់​ទាត់​ទាំង​ពីរ​ត្រូវ​ជួប​គ្នាក្នុងវគ្គពាក់កណ្តាលផ្តាច់ព្រ័ត្របាល់ទាត់ពិភពលោកនៅទីក្រុងអាត្លង់តា នាព្រឹកថ្ងៃ​ព្រហស្បត្តិ៍​។​ ហើយសម្រែកច្រៀងរាំរំលឹកដល់កោះម៉ាល់វីណាសពីសំណាក់អ្នកគាំទ្រអាហ្សង់ទីន បានធ្វើឱ្យអាជ្ញាធរអាមេរិកបង្កើនការការពារសន្តិសុខយ៉ាងតឹងរ៉ឹង ព្រោះខ្លាច​មាន​ការ​ប៉ះ​ទង្គិ​ចគ្នា​ដោយ​សារ​គំនុំនយោបាយ៕