ភ្នំពេញ ៖ ពិធីបុណ្យខួបប្រសូត្រគម្រប់១០០ឆ្នាំ និងបណ្យទក្ខិណានុប្បទានខួបគម្រប់៤ឆ្នាំ ឧទ្ទិសមហាកុសល ជូនដួងវិញ្ញាណក្ខន្ធអ្នកឧកញ៉ាព្រឹទ្ធមហាឧបាសិកាធម្មញ្ញាណវិវឌ្ឍនា ប៊ុន ស៊ាងលី បានប្រព្រឹត្តទៅនៅថ្ងៃសៅរ៍ ១១រោច ខែចេត្រ ឆ្នាំរោង ឆស័ក ព.ស២៥៦៧ ត្រូវនឹងថ្ងៃទី៤ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៤។

សម្តេចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោ ហ៊ុន សែន ប្រធានព្រឺទ្ធសភានៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា  និងសម្តេចកិត្តិព្រឹទ្ធ បណ្ឌិត ប៊ុន រ៉ានី ហ៊ុនសែន ត្រូវជាកូន សម្តេចបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្រ្តី និងលោកជំទាវបណ្ឌិត ជាចៅ ព្រមទាំងបងប្អូន កូនចៅ បានអញ្ជើញប្រារព្ធពិធីបុណ្យនេះ ប្រកបដោយទឹកចិត្តជ្រះថ្លាតាមគន្លងព្រះពុទ្ធ សាសនា  នៅវត្តចំពុះក្អែក រាជធានីភ្នំពេញ។

ពិធីបុណ្យនៅព្រឹកថ្ងៃនេះ បានប្រព្រឹត្តទៅដោយមានការយាងនិមន្តពីសម្តេចព្រះសង្ឈរាជស្តីទីសម្តេចព្រះសង្ឃនាយក នាយករង សម្តេចព្រះរាជាគណៈទាំង១២អង្គ។   សម្តេច ឯកឧត្តម លោកជំទាវ ឧកញ៉ា ញាតិមិត្តជិត ឆ្ងាយ ព្រមទាំងថ្នាក់ដឹកនាំមួយចំនួនបានអញ្ជើញចូលរួមក្នុងពិធីបុណ្យនេះផងដែរ។

​តាមរយៈអំណាចនៃបុណ្យកុសលដែលកើតចេញពីសទ្ធាជ្រះថ្លានៃពិធីតាមបែបព្រះពុទ្ធសាសនាខ្មែរយើងនេះ សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន សម្តេចកិតិព្រឹទ្ធបណ្ឌិត ប៊ុន រ៉ានី ហ៊ុនសែន ព្រមទាំងកូនចៅ ញាតិសាច់សារលោហិត ទាំងអស់ បានឧទ្ទិសមហា​កុសលជូន​ដួង​វិញ្ញាណក្ខន្ធ អ្នកឧកញ៉ាព្រឹទ្ធមហាឧបាសិកាធម្មញ្ញាណវិវឌ្ឍនា ប៊ុន ស៊ាង​លី ព្រមទាំងមហាឧបាសិកា លីន គ្រី ដែលសម្រាប់សម្តេចទាំងទ្វេ លោកអ្នកមានគុណទាំងពីរនៅតែស្ថិតនៅក្នុង ដួងចិត្តសម្តេចជានិច្ច នៅតែអាឡោះអាល័យរកអ្វីប្រៀបផ្ទឹមពុំបាន ជាពិសេសចំពោះគុណូបក្ការគុណដ៏ធំធេងរបស់ លោកចំពោះកូនៗ និងចៅក្នុងនាមជាម្តាយ ម្តាយក្មេក និងជាជីដូន។

បន្ទាប់ពីបទនមសិកា ព្រះរតនត្រ័យ សមាទានសិល៍រួចមក សម្តេចតេជោប្រធានព្រឹទ្ធសភាជាតិ និងសម្តេចកិត្តិព្រឹទ្ធបណ្ឌិត សម្តេចធិបតីនាយករដ្ឋមន្រ្តី និងលោកជំទាវបណ្ឌិត ព្រមទាំងឯកឧត្តម លោកជំទាវ អ្នកឧកញ៉ា លោកឧកញ៉ា អស់លោក លោកស្រី កូន ចៅ ចៅទួតទាំងអស់របស់មហា​​ឧបា​សក លីន គ្រី និងអ្នក​ឧញ៉ា​​ព្រឹទ្ធ​មហាឧបាសិកា​ ធម្ម​ញ្ញាណ​វិវឌ្ឍនា ប៊ុន ស៊ាងលី ព្រមទាំងញាតិមិត្តជិតឆ្ងាយ បានអញ្ជើញរាប់បាត្រ ដើម្បីជាកិច្ចឧទ្ទិសបញ្ជួននូវកុសលផលបុណ្យដែល​កើត​ចេញពី​ពិធីបុណ្យទក្ខិណានុប្បទាននេះ ជូនវិញ្ញាណក្ខន្ធអ្នកមានគុណទាំងទ្វេ ទទួលនូវមហាកុសលដែលកូនចៅឧទ្ទិសជូនដោយទឹកចិត្តដ៏ជ្រះថ្លាតាមផ្លូវព្រះពុទ្ធសាសនានេះ។

សូមបញ្ជាក់ថា អ្នកឧកញ៉ា​ព្រឹទ្ធ​មហាឧបាសិកាធម្មញ្ញាណវិវឌ្ឍនា ប៊ុន ស៊ាងលី ត្រូវបានបញ្ចុះនៅទីដ្ឋាននៃវិមាន​គុណមាតាបិតា នៃភូមិកំណើតលោកអ្នកមានគុណទាំងទ្វេ ក្នុងភូមិ​២ ឃុំរកាខ្នុរ ស្រុកក្រូចឆ្មារ ខេត្ត​ត្បូង​ឃ្មុំ។

តាម​ជីវប្រវត្តរបស់ ​ឧបាសិកា ប៊ុន ស៊ាងលី​ ប្រសូត្រនៅថ្ងៃ១២កើត ខែ​ពិសាខ​ ឆ្នាំឆ្លូវ ពុទ្ធសករាជ ២៤៦៨ ត្រូវនឹងថ្ងៃទី៤ ខែ​ឧសភា​ឆ្នាំ១៩២៥ ក្នុងគ្រួសារកសិករ នៅ​ភូមិ​កោះបីពៃ ឃុំកោះពីរ ស្រុក​ក្រូច​ឆ្មារ ខេត្តកំពង់ចាម។ កាលពីកុមារភាព លោកមិន​បាន​ចូលសិក្សា​រៀន​សូត្រ​ឲ្យបានជ្រៅជ្រះនោះទេ ដោយបាន​ចំណាយ​ពេលយុវវ័យ ដើម្បីតែជួយការ​ងារ​មាតាបិតា នៅក្នុង​គ្រួសារប្រកបរបរធ្វើចំការ​ដ៏លំបាកបំផុត​។

ផ្តើមពីចំណងអាពាហ៍​ពិពាហ៍ ជាមួយមហាឧបាសក លីន គ្រី នៅឆ្នាំ១៩៤៣ នៅទឹកលើទឹកដីស្រុកក្រូចឆ្មារ  អ្នក​គ្រួសារកសិករមួយនេះ មាន​បុត្រ​ចំនួន៥រូប រួមមាន៖ ១ឈ្មោះ ប៊ុន សាម​លេន (ស្រី) ២ឈ្មោះ គ្រី ទូច (ប្រុស) ៣. ឈ្មោះ គ្រី សុខហាក់ (ប្រុស) ស្លាប់​នៅក្នុងរបបពលពត ៤.​​សម្តេចកិត្តិព្រឹទ្ធបណ្ឌិត ប៊ុន រ៉ានី និង​៥.​ឈ្មោះ ប៊ុន សុថា (ស្រី)។ ក្នុងការចិញ្ចឹមបុត្រា​បុត្រី​ទាំង៥នាក់ ទោះមានភ្លៀង​ផ្គរ​ក្តៅត្រជាក់​យ៉ាង​ណាក៏អ្នកម្តាយរូបនេះ ខិតខំប្រឹងប្រែងប្រកបរបរ​ចិញ្ចឹមជីវិត​ដោយ​សុចរិត យុត្តិធម៌ និង​លះ​បង់ សេចក្តីសុខផ្ទាល់ខ្លួន ដើម្បីឲ្យកូនទាំង៥នាក់ បានរៀន​សូត្រ​ចេះ​ដឹង និង​មានមុខរបរសមរម្យ​គ្រប់ៗគ្នា។

គ្រោះអកុសល នៅ​ដើមឆ្នាំ១៩៨០ អ្នកម្តាយ ប៊ុន ស៊ាងលី បានបាត់បង់​ស្វាមីជាទីស្រឡាញ់បំផុត ​ ដោយត្រូវ​ក្រុម​ ប៉ុលពត សម្លាប់នៅលើផ្ទះ នៅក្នុងភូមិទី២ ឃុំរការ​ខ្នុរ ស្រុកក្រូច​ឆ្មារ​ ខេត្ត​កំពង់ចាម។ ក្រោយពីបាត់​បង់​ស្វាមីជាទីស្រលាញ់ លោកបាននាំក្រុមគ្រួសារ​មក​រស់​នៅទីក្រុងភ្នំពេញ ចាប់តាំងពីឆ្នាំ១៩៨៥ រហូតមក។

នៅក្នុង​ជីវិត​របស់ មហាឧបាសិកា ប៊ុន ស៊ាងលី បានបន្សល់ទុក​នូវ​ស្នាដៃខាង​សាសនា និង​សង្គមជាច្រើន។ ​ដោយសារ​ស្នាដៃដ៏ធំធេង ក្នុង​វិស័យ​សាសនានិងសង្គម លោកទទួល​​បាននូវគ្រឿង​ឥស្សរិយ​យសជាតូបការ ព្រមទាំងគ្រឿងឥស្សរិយយសថ្នាក់ខ្ពស់របស់​ជាតិ​ជា​ច្រើនទៀត។ នៅ​ថ្ងៃទី​៣០​ វិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៩ ព្រះករុណាព្រះបាទសម្ដេចព្រះបរមនាថ នរោ​ត្តម សីហមុនី ព្រះមហា​ក្សត្រនៃ​ព្រះ​រាជាណាចក្រកម្ពុជាបានប្រោសព្រះរាជទានគោរម ងារជា«អ្នក​ឧកញ៉ា​ព្រឹទ្ធមហាឧបាសិកាធម្មញ្ញាណវិវឌ្ឍនា ប៊ុន ស៊ាងលី»។

អ្នក​ឧកញ៉ាព្រឹទ្ធមហា​ឧបា​សិ​កា​ធម្មញ្ញាណវិវឌ្ឍនា បានលាចាក​លោក​នេះទៅ​នៅវេលាម៉ោង២និង១២​នាទី ទៀបភ្លឺ ថ្ងៃ​១៣​កើត ខែ​ពិសាខ ឆ្នាំជូត ទោស័ក ពុទ្ធសក​រាជ ២៥៦៣ ត្រូវ​នឹងថ្ងៃទី៤ ខែឧសភា​ឆ្នាំ២០២០។

បើគិតពីថ្ងៃប្រសូត្រ មកដល់ពេលនេះ អ្នកឧកញ៉ាព្រឹទ្ធមហាឧបាសិកាធម្មញ្ញាណវិវឌ្ឍនា ប៊ុន ស៊ាងលី គឺគម្រប់ ខួប១០០ឆ្នាំ ហើយដែលកូនចៅបានមូលមតិគ្នាប្រារព្ធពិធីបុណ្យខួបប្រសូត្រគម្រប់១០០ឆ្នាំ និងបុណ្យទក្ខិណា នុប្បទានខួបគម្រប់៤ឆ្នាំ ឧទ្ទិសមហាកុសលជូនដួងវិញ្ញាណក្ខន្ធលោកនៅថ្ងៃនេះ។

តាមរយៈអំណាចនៃកុសលផលបុណ្យដែលកើតចេញពីសទ្ធាជ្រះថ្លានៃពិធីតាមបែបព្រះពុទ្ធសាសនាខ្មែរយើងទាំងពេលកន្លងមក ក៏ដូចជាកើតចេញពីពិធីបុណ្យនៅថ្ងៃនេះ សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន សម្តេចកិតិព្រឹទ្ធបណ្ឌិត ប៊ុន រ៉ានី ហ៊ុនសែន ព្រមទាំងកូនចៅ ញាតិសាច់សារលោហិតទាំងអស់ ឧទ្ទិសមហា​កុសលជូនអ្នកមានគុណទាំង ទ្វេ គឺ​ដួង​វិញ្ញាណក្ខន្ធ អ្នកឧកញ៉ាព្រឹទ្ធមហាឧបាសិកាធម្មញ្ញាណវិវឌ្ឍនា ប៊ុន ស៊ាង​លី និងមហាឧបាសិកា លីន គ្រី ដែលបានធ្វើកម្មកិរិយាលាចាកលោកយើងនេះទៅកាន់លោកខាងមុខហើយនោះ សូមបានទៅកាន់ទីសុគតិភពកុំបី ឃ្លៀងឃ្លាតឡើយ។

ក្នុងពិធីបុណ្យទក្ខិណានុប្បទានគម្រប់ខួប៤ឆ្នាំនេះ សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន និងសម្តេចកិតិព្រឹទ្ធបណ្ឌិត ប៊ុន រ៉ានី ហ៊ុនសែន បានប្រគេនទេយ្យវត្ថុប្រគេនព្រះសង្ឈចំនួន១០០អង្គ ព្រមទាំងភេសជ្ជៈ គ្រឿងឧបភោគបរិភោគជាច្រើនទៀត។ ចំណែកបច្ច័យបុណ្យដែលជាសទ្ធាជ្រះថ្លាដោយការចូលរួមពីពុទ្ធបរិស័ទ ហើយនាំយកមកប្រគេនព្រះសង្ឃនាពេលនេះមានចំនួនជាង ៥ម៉ឺន២ពាន់ដុល្លាអាមេរិក និងជាង ៤៥លានរៀល៕