ភ្នំពេញ៖ នៅថ្ងៃទី២៧ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ មន្ត្រីនៃក្រសួងការងារ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ ទាំងថ្នាក់ក្រសួង និងថ្នាក់មន្ទីរ បានចុះអន្តរាគមន៍ដោះស្រាយភ្លាមៗ ករណីក្រុមហ៊ុន អឹមអិល អ៊ិនធីមេត អឹភែរឹល (ខេមបូឌា) ស្ថិតក្នុងតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេស អូរនាង ក្រុងប៉ោយប៉ែត ខេត្ដបន្ទាយមានជ័យ ដែលបានប្រកាសបិទដំណើរការផលិតកម្មទាំងមូល។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់ លោក ស៊ុន មេសា អ្នកនាំពាក្យនៃក្រសួងការងារ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ។ អ្នកនាំពាក្យរូបនេះបានអះអាងថា «ក្រោមការសម្របសម្រួល និងយកចិត្តទុកដាក់ដោះស្រាយភ្លាមៗរបស់មន្រ្ដីក្រសួង តាំងពីព្រឹកមក កង្វល់របស់បងប្អូនកម្មករត្រូវបានដោះស្រាយ ហើយបងប្អូនកម្មករនិយោជិតបានរំសាយមកផ្ទះវិញរៀងខ្លួន ក្រោមការជឿជាក់ក្នុងការដោះស្រាយរបស់មន្ដ្រីជូនពួកគាត់»។ តាមរយៈកិច្ចចរចានេះ ភាគីក្រុមហ៊ុនបានព្រមព្រៀងទូទាត់ជូនកម្មករនូវ៖ប្រាក់ឈ្នួលលើកទី១៖ បើកជូននៅថ្ងៃទី២៨ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦។ ប្រាក់ឈ្នួលលើកទី២ និងអត្ថប្រយោជន៍ផ្សេងៗ៖ រួមមានប្រាក់អតីតភាពការងារ និងប្រាក់អត្ថប្រយោជន៍ក្រោយរំលាយកិច្ចសន្យា នឹងត្រូវទូទាត់ក្នុងរយៈពេល ៣ខែបន្ទាប់។អ្នកនាំពាក្យបានសង្កត់ធ្ងន់បន្ថែមថា អត្ថប្រយោជន៍របស់កម្មករនិយោជិតមិនត្រូវបានផាត់ចោលឡើយ ដោយក្រសួងបានដាក់លើតុជជែកជាអាទិភាពបំផុត។ បន្ទាប់ពីទទួលបានការពន្យល់ និងដំណោះស្រាយនេះ កម្មករនិយោជិតបានយល់ព្រម និងចាប់ផ្ដើមរំសាយការជួបជុំត្រឡប់ទៅផ្ទះវិញរៀងៗខ្លួន នៅវេលាម៉ោងប្រមាណ ១១:០០ ព្រឹក។ការដោះស្រាយដ៏លឿនរហ័សនិងមានប្រសិទ្ធភាពរបស់ក្រសួងការងារ ចំពោះកម្មករកម្មការិនីយ៉ាងដូច្នេះ ត្រូវបានអ្នកនាំពាក្យក្រសួងការងារ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ អះអាងថាគឺជាកិច្ចការងារអាទិភាពរបស់ក្រសួងក្នុងការយកចិត្តទុកដាក់ចំពោះបងប្អូនកម្មករនិយោជិត ។ ជាមួយគ្នានេះ ក្រសួងអំពាវនាវឲ្យបងប្អូនកម្មករដែលមានបំណងចង់រកការងារទាក់ទងប្រព័ន្ធ Hotline 1297 និងមន្ទីរការងារ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈខេត្តបន្ទាយមានជ័យ៕

នាព្រឹកថ្ងៃចន្ទ (ទី២៧ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦) នេះ ក្រុមហេសបូឡា បានឲ្យដឹងថា ខ្លួនបានបើកការវាយប្រហារដោយមីស៊ីលប្រឆាំងរថក្រោះទៅលើកន្លែងប្រមូលផ្តុំ និងយានយន្តយោធារបស់កងទ័ពអ៊ីស្រាអែល នៅតំបន់ Tal al-Nahas នៅជាយក្រុង Kafr Kila ភាគខាងត្បូងនៃប្រទេសលីបង់។នៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយ ក្រុមរបស់ប្រទេសលីបង់មួយនេះ បានបញ្ជាក់ថា ការវាយប្រហារនេះផ្តោតលើកងកម្លាំងអ៊ីស្រាអែលដែលឈរជើងនៅជិតតំបន់ព្រំដែន។កាលពីថ្ងៃអាទិត្យ កងទ័ពអ៊ីស្រាអែលបានបញ្ជាក់ថា ទាហានម្នាក់បានបាត់បង់ជីវិត ខណៈ ៦នាក់ផ្សេងទៀត បានរងរបួសក្នុងអំឡុងពេលមានប្រយុទ្ធគ្នានៅភាគខាងត្បូងលីបង់។ ហើយយោធាបានបញ្ជាក់ថា ទាហាន ៣នាក់ បានរងរបួសធ្ងន់ធ្ងរ ខណៈដែល ២នាក់ទៀតរងរបួសមធ្យម តែមិនបានបញ្ជាក់នោះឡើយថា តើពេលណាដែលការប្រយុទ្ធគ្នានេះ បានកើតឡើង។ចំណែកក្រុមហេសបូឡាបានឲ្យដឹងនៅថ្ងៃអាទិត្យនោះថា ខ្លួនបានធ្វើការវាយប្រហារជាបន្តបន្ទាប់ ប្រឆាំងនឹងកងកម្លាំងអ៊ីស្រាអែល នៅភាគខាងត្បូងលីបង់ ដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងការរំលោភដោយអ៊ីស្រាអែល លើកិច្ចព្រមព្រៀងបទឈប់បាញ់ រវាងអ៊ីស្រាអែល និងលីបង់។គួរបញ្ជាក់ថា អ៊ីស្រាអែលបានវាយប្រហារតាមអាកាសលើលីបង់ និងបានបើកការវាយលុកផ្លូវគោក នៅភាគខាងត្បូង ចាប់តាំងពីការវាយប្រហារឆ្លងកាត់ព្រំដែនដោយក្រុមហេសបូឡា កាលពីថ្ងៃទី២ ខែមីនា៕

ប្រធានាធិបតីអ៊ុយក្រែន លោក Volodymyr Zelenskyy ជាថ្មីម្តងទៀតបានថ្កោលទោសការវាយប្រហាររបស់រុស្ស៊ីកាលពីឆ្នាំមុនលើរោងចក្រថាមពលនុយក្លេអ៊ែរ Chornobyl។ ឧបទ្ទវហេតុមួយបានកើតឡើងនៅម៉ាស៊ីនរ៉េអាក់ទ័រលេខ ៤ នៃរោងចក្រនៅភាគខាងជើងប្រទេសអ៊ុយក្រែន នៅថ្ងៃទី ២៦ ខែមេសា ឆ្នាំ ១៩៨៦។ សារធាតុវិទ្យុសកម្មបានលេចចេញ ហើយមនុស្សប្រហែល ៣០ នាក់ រួមទាំងកម្មកររោងចក្រ បានស្លាប់។ពិធីមួយត្រូវបានធ្វើឡើងនៅរោងចក្រ Chornobyl កាលពីថ្ងៃអាទិត្យ ជាខួបលើកទី ៤០ នៃគ្រោះមហន្តរាយ ដើម្បីរំលឹកដល់ជនរងគ្រោះ។ អ្នកចូលរួម ក៏មានលោក Zelenskyy និងអគ្គនាយកទីភ្នាក់ងារថាមពលអាតូមិកអន្តរជាតិ(IAEA) លោក Rafael Grossi ដែលបានដាក់ចង្កៀងនៅវិមានរំលឹក Chornobyl និងបានស្ងៀមស្ងាត់មួយសន្ទុះ។អ៊ុយក្រែននិយាយថា ការវាយប្រហារដោយយានដ្រូនរបស់រុស្ស៊ី បានបំផ្លាញខែលការពាររបស់ម៉ាស៊ីនរ៉េអាក់ទ័រលេខ ៤ កាលពីឆ្នាំមុន។ ទីភ្នាក់ងារ IAEA និយាយថា ការជួសជុលបណ្តោះអាសន្នត្រូវបានអនុវត្ត ប៉ុន្តែត្រូវការការងារបន្ថែមទៀតដើម្បីធានាសុវត្ថិភាពរយៈពេលវែង។បន្ទាប់ពីពិធីនោះ លោក Zelenskyy បាននិយាយក្នុងសន្និសីទអន្តរជាតិមួយថា «ពិភពលោក ចាំបាច់ត្រូវដាក់ទណ្ឌកម្មឲ្យបានខ្លាំង» លើរុស្ស៊ី។

ដោយដកស្រង់សម្តីមន្ត្រីអាមេរិកមមួយរូប និងប្រភពចំនួន ២ ដែលដឹងអំពីបញ្ហានេះ សារព័ត៌មាន Axios បានរាយការណ៍ថា ប្រទេសអ៊ីរ៉ង់បានផ្តល់ឲ្យសហរដ្ឋអាមេរិកនូវសំណើថ្មីមួយ ក្នុងនោះរួមទាំងមានការពន្យារពេលការចរចានុយក្លេអ៊ែរ ដើម្បីបើកច្រកសមុទ្រ Hormuz ឡើងវិញ និងបញ្ចប់សង្គ្រាម។យោងតាមសេចក្ដីរាយការណ៍របស់សារព័ត៌មាន Axios បានឲ្យដឹងថា ផែនការនេះ ដែលបានបង្ហាញតាមរយៈអ្នកសម្របសម្រួល នៅក្នុងប្រទេសប៉ាគីស្ថាន អំពាវនាវឲ្យមានការពន្យាររយៈពេលនៃបទឈប់បាញ់ ដើម្បីឲ្យភាគីនានាអាចធ្វើការឆ្ពោះទៅរកការបញ្ចប់ជាអចិន្ត្រៃយ៍នូវការប្រយុទ្ធ។ហើយការចរចានុយក្លេអ៊ែរនឹងកើតមាននៅពេលបន្ទាប់ លុះត្រាតែការបិទខ្ទប់ច្រកសមុទ្រ Hormuz ដោយសហរដ្ឋអាមេរិក ត្រូវបានដកចេញ។ សារព័ត៌មាន Axios បានឲ្យដឹងទៀតថា អ្នកសម្របសម្រួលប៉ាគីស្ថាន បានផ្តល់សំណើនេះទៅសេតវិមានរួចហើយ ប៉ុន្តែគេមិនច្បាស់នោះទេថា តើសហរដ្ឋអាមេរិកចង់ពិចារណាស្វែងយល់អំពីវាដែរ ឬអត់។ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump មានគម្រោងធ្វើកិច្ចប្រជុំ នៅក្នុងបន្ទប់ពិភាក្សាស្ថានភាពរបស់សេតវិមាន White House Situation Room នៅថ្ងៃចន្ទ (ទី២៧ ខែមេសា) ជាមួយមន្ត្រីសន្តិសុខជាតិ និងគោលនយោបាយការបរទេស។ នេះបើយោងតាមរបាយការណ៍របស់សារព័ត៌មានដដែលនេះ។នៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយដែលបានផ្ញើតាមអ៊ីម៉ែល អ្នកនាំពាក្យសេតវិមាន លោកស្រី Olivia Wales បាននិយាយថា៖ «ទាំងនេះគឺជាការពិភាក្សាការទូតដ៏រសើប ហើយសហរដ្ឋអាមេរិកនឹងមិនចរចាតាមរយៈសារព័ត៌មានទេ»។គួរបញ្ជាក់ថា កិច្ចប្រឹងប្រែង ដើម្បីចាប់ផ្ដើមការចរចាសន្តិភាពឡើងវិញ ជុំវិញសង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់ បានផ្អាកកាលពីចុងសប្តាហ៍ បន្ទាប់ពីលោក Trump បានលុបចោលដំណើរទស្សនកិច្ចដែលបានគ្រោងទុកដោយបេសកជនជាន់ខ្ពស់របស់លោក ហើយសាធារណរដ្ឋឥស្លាម បានលើកឡើងថា ខ្លួននឹងមិនចរចាទេ ដរាបណាខ្លួនកំពុងត្រូវបានគំរាមកំហែង៕

ប្រជាជនអ៊ីរ៉ង់ ទោះបីជាមានក្តីសង្ឃឹមសម្រាប់សន្តិភាពក៏ដោយ បាននិយាយថា អ៊ីរ៉ង់ត្រូវតែការពារផលប្រយោជន៍ជាតិក្នុងការចរចាជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិក ដែលនៅតែជាប់គាំងរហូតមកដល់ពេលនេះ។ ពួកគេបាននិយាយថា សង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់បានបង្កការខូចខាតធ្ងន់ធ្ងរដល់សេដ្ឋកិច្ច និងជីវិតរបស់ប្រជាជនអ៊ីរ៉ង់។ ទោះបីជាមនុស្សជាច្រើនសង្ឃឹមថា ការចរចាអាចនាំមកនូវការបញ្ចប់សង្គ្រាមយ៉ាងច្បាស់លាស់ក៏ដោយ ពួកគេបាននិយាយថា សហរដ្ឋអាមេរិកបានបញ្ជូនសញ្ញាផ្ទុយគ្នាម្តងហើយម្តងទៀត ដែលធ្វើឱ្យប្រជាជនអ៊ីរ៉ង់ ពិបាកទុកចិត្តលើដំណើរការនេះ។អ្នករស់នៅទីក្រុងតេអេរ៉ង់ បាននិយាយថា «សង្គ្រាម បានបណ្តាលឱ្យមានការខូចខាតធ្ងន់ធ្ងរ។ មនុស្សជាច្រើនបានបាត់បង់ការងារ ហើយមនុស្សជាច្រើនទៀតកំពុងទប់ទល់ដើម្បីរកប្រាក់ចិញ្ចឹមជីវិត។ ប្រសិនបើកិច្ចព្រមព្រៀង អាចឈានដល់ ខ្ញុំគិតថាអ្វីៗនឹងកាន់តែប្រសើរ ប៉ុន្តែខ្ញុំមិនដឹងថាវាអាចទៅរួចឬយ៉ាងណានោះទេ។ ពាក្យសម្ដីពីសហរដ្ឋអាមេរិក បានផ្លាស់ប្តូរច្រើនដង។ ខ្ញុំបានឃើញពួកគេផ្លាស់ប្តូរពាក្យសម្ដីជាច្រើនលើកក្នុងអំឡុងពេលនេះ ដូច្នេះពួកគេមិនគួរឱ្យទុកចិត្តទេ»។ ដោយលើកឡើងថា សហរដ្ឋអាមេរិកបានដាក់ចេញនូវការទាមទារជាច្រើនដែលមិនស្របតាមផលប្រយោជន៍ជាតិរបស់អ៊ីរ៉ង់នៅក្នុងការចរចា ប្រជាជនអ៊ីរ៉ង់បាននិយាយថា ក្រុមចរចារបស់អ៊ីរ៉ង់ ត្រូវតែផ្តល់អាទិភាពដល់ផលប្រយោជន៍របស់ប្រទេស និងប្រជាជន ដោយព្រមានថា ប្រសិនបើអ៊ីរ៉ង់ ចុះចាញ់ ប្រទេសនេះអាចប្រឈមនឹងសម្ពាធនយោបាយ និងសេដ្ឋកិច្ចជាថ្មីពីសហរដ្ឋអាមេរិក និងប្រទេសលោកខាងលិច នាពេលអនាគត។

ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយរដ្ឋអ៊ីរ៉ង់កាលពីថ្ងៃអាទិត្យបាននិយាយថា ជនស៊ីវិលមានប្រហែល ៤៥ ភាគរយនៃអ្នកដែលត្រូវបានសម្លាប់ក្នុងអំឡុងសង្គ្រាមរយៈពេល ៤០ ថ្ងៃ ជាមួយអ៊ីស្រាអែល និងសហរដ្ឋអាមេរិក។ ទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មានផ្លូវការ IRNA ដោយដកស្រង់សម្តីមន្ត្រីអ៊ីរ៉ង់ បានរាយការណ៍ថា ចំនួនអ្នកស្លាប់សរុបមាន ៣.៤៦៨នាក់ រួមមានជនស៊ីវិលចំនួន ១.៤៦០ នាក់។ យោងតាមសារព័ត៌មាន IRNA បានឲ្យដឹងថា លោក Jamshid Nazmi ទីប្រឹក្សាជាន់ខ្ពស់របស់ប្រធានមូលនិធិកិច្ចការទុក្ករបុគ្គល និងអតីតយុទ្ធជន អ៊ីរ៉ង់ បានផ្តល់តួលេខនៅក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានមួយនៅទីក្រុងតេអេរ៉ង់។ លោកនិយាយថា ជនស៊ីវិលដែលបានស្លាប់រួមមានស្ត្រី បុរស កុមារ និងមនុស្សចាស់ ហើយពលរដ្ឋលីបង់ ប៉ាឡេស្ទីន អ៊ីរ៉ាក់ និងប៉ាគីស្ថាន ក៏ស្ថិតក្នុងចំណោមអ្នកដែលត្រូវបានសម្លាប់ផងដែរ។ នៅក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានដដែលនោះ លោកស្រី Farideh Oladqobad អនុប្រធានមូលនិធិបាននិយាយថា ជនរងគ្រោះចំនួន ៤៩៩ នាក់ជាស្ត្រី និង២.៩៦៩នាក់ជាបុរស។ លោកស្រីក៏បាននិយាយផងដែរថា ចំនួនអ្នកស្លាប់ជាយោធាមានចំនួន ២.០០៨ នាក់។ មន្ត្រីអ៊ីរ៉ង់បាននិយាយថា ការប្រយុទ្ធគ្នាបានចាប់ផ្តើមនៅថ្ងៃទី២៨ ខែកុម្ភៈ នៅពេលដែលអ៊ីស្រាអែល និងសហរដ្ឋអាមេរិក បានបើកការវាយប្រហាររួមគ្នាទៅលើទីក្រុងតេអេរ៉ង់ និងទីក្រុងអ៊ីរ៉ង់ផ្សេងៗទៀត។ យោងតាមមន្ត្រីភាគីទាំងពីរបានឲ្យដឹងថា អ៊ីរ៉ង់បានឆ្លើយតបដោយរលកនៃការវាយប្រហារដោយមីស៊ីល និងយានដ្រូន កំណត់គោលដៅលើមូលដ្ឋានកងទ័ពរបស់អ៊ីស្រាអែល និងសហរដ្ឋអាមេរិក នៅតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ា។ បទឈប់បាញ់មួយត្រូវបានឈានដល់នៅថ្ងៃទី៨ ខែមេសា ហើយការបន្តចរចា ត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងប្រទេសប៉ាគីស្ថាន នៅថ្ងៃទី១១ និង១២ ខែមេសា ប៉ុន្តែបានបញ្ចប់ទៅដោយគ្មានកិច្ចព្រមព្រៀង។

អ្នកចរចាអ៊ីរ៉ង់ជឿថា ការបន្ទន់វោហាសាស្ត្ររបស់ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក ដូណាល់ ត្រាំ ចំពោះទីក្រុងតេអេរ៉ង់ អាចជួយបន្តការចរចាឡើងវិញ។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់កាសែត The Wall Street Journal។យោងតាមសារព័ត៌មាននេះ អ៊ីរ៉ង់បានជម្រាបប៉ាគីស្ថានថា «ការបញ្ចប់ការគំរាមកំហែងបែបនេះរបស់មេដឹកនាំអាមេរិក អាចជួយបញ្ចុះបញ្ចូលក្រុមអ្នករឹងរូសថា ឥឡូវនេះជាពេលវេលា ដើម្បីចាប់ផ្តើមកិច្ចចរចាឡើងវិញ»។កាសែតនេះ បានកត់សម្គាល់ថា បន្ទាប់ពីពិគ្រោះយោបល់ជាមួយអ្នកសម្របសម្រួល រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអ៊ីរ៉ង់ លោក Abbas Araghchi អាចសន្និដ្ឋានបានថា កិច្ចព្រមព្រៀងជាមួយទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន គឺអាចធ្វើទៅបាន ដែលក្នុងករណីនេះ ភាគីនានាអាចជួបគ្នាក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានថ្ងៃខាងមុខ។នាពេលថ្មីៗនេះ លោកប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានលុបចោលដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់បេសកជនពិសេសប្រធានាធិបតី លោក Steve Witkoff និងអ្នកជំនួញ លោក Jared Kushner ទៅកាន់ប្រទេសប៉ាគីស្ថាន ដើម្បីពិភាក្សាជាមួយអ៊ីរ៉ង់ ដោយកត់សម្គាល់ថា ដំណើរទស្សនកិច្ចនេះ «ខ្ជះខ្ជាយពេលវេលាច្រើនពេកលើការធ្វើដំណើរ ការងារច្រើនពេក»។ នៅថ្ងៃទី ២៤ ខែមេសា អ្នកឆ្លើយឆ្លងព័ត៌មានរបស់ គេហទំព័រព័ត៌មាន Axios លោក Barak Ravid បានរាយការណ៍ ដោយដកស្រង់ប្រភពថា កិច្ចចរចាដោយផ្ទាល់រវាងគណៈប្រតិភូអាមេរិក និងអ៊ីរ៉ង់ នឹងធ្វើឡើង នៅថ្ងៃទី ២៧ ខែមេសា នៅទីក្រុងអ៊ីស្លាម៉ាបាដ។ យោងតាមអ្នកនាំពាក្យសេតវិមាន លោកស្រី Karoline Leavitt លោក Witkoff និងលោក Kushner ត្រូវបានគ្រោងនឹងធ្វើដំណើរទៅកាន់ទីក្រុងអ៊ីស្លាម៉ាបាដ នៅថ្ងៃទី ២៥ ខែមេសា ដើម្បីស្តាប់ជំហររបស់ភាគី អ៊ីរ៉ង់៕

ខណៈកំពុងមានសេចក្តីរាយការណ៍ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអ៊ីរ៉ង់បានទៅដល់ទីក្រុង St Petersburg ដើម្បីពិភាក្សាជាមួយមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់រុស្ស៊ី រួមមានទាំងលោកប្រធានាធិបតី Vladimir Putin ផងដែរ។នៅពេលទៅដល់ លោក Araghchi បានប្រាប់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយអ៊ីរ៉ង់ថា លោកធ្វើដំណើរទៅកាន់ប្រទេសរុស្ស៊ី «ក្នុងគោលបំណង បន្តការពិគ្រោះយោបល់យ៉ាងជិតស្និទ្ធរវាងទីក្រុងតេអេរ៉ង់ និងទីក្រុងមូស្គូ លើបញ្ហាតំបន់ និងអន្តរជាតិ»។លោកបាននិយាយថា ជំនួបរបស់លោកជាមួយប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ីនៅថ្ងៃនេះ «នឹងជាឱកាសល្អមួយដើម្បីពិភាក្សាអំពីការវិវឌ្ឍនៃសង្គ្រាម និងពិនិត្យឡើងវិញនូវស្ថានភាពចុងក្រោយបំផុត»។លោកបាននិយាយបន្ថែមថា «ខ្ញុំជឿជាក់ថា ការពិគ្រោះយោបល់ និងការសម្របសម្រួលរវាងប្រទេសទាំងពីរ ក្នុងរឿងនេះនឹងមានសារៈសំខាន់ជាពិសេស»។

សមាជិកសភាជាន់ខ្ពស់រុស្ស៊ីម្នាក់ បានប្រាប់សារព័ត៌មាន TASSថា អ៊ីរ៉ង់បានត្រៀមខ្លួនរួចជាស្រេចសម្រាប់ជម្លោះប្រដាប់អាវុធជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិក ហើយអាចមានមីស៊ីល និងយានដ្រូនរាប់ម៉ឺនគ្រឿង។ លោក Alexey Pushkov ប្រធានគណៈកម្មការគោលនយោបាយព័ត៌មាននៃក្រុមប្រឹក្សាសហព័ន្ធរុស្ស៊ី ឬសភាជាន់ខ្ពស់ បាននិយាយថា៖«ជនជាតិអ៊ីរ៉ង់បានត្រៀមខ្លួនរួចជាស្រេចសម្រាប់សង្គ្រាម។ ពួកគេបានផ្លាស់ប្តូរទីតាំងមីស៊ីលស្ទើរតែទាំងអស់របស់ពួកគេនៅក្រោមដី ជាកន្លែងដែលពួកគេពិបាកទៅដល់ ហើយបានដាក់ពង្រាយពួកវាពាសពេញប្រទេសនេះ។ ពួកគេហាក់ដូចជាមានយានដ្រូនរាប់ម៉ឺនគ្រឿង។ ពួកគេក៏មានមីស៊ីលផងដែរ។ ហើយពួកគេបានធ្វើការលើរឿងទាំងអស់នេះអស់រយៈពេលជាយូរមកហើយ ដោយរៀបចំទាំងផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច និងនិយាយឲ្យចំទៅគឺ ដើម្បីរស់រានមានជីវិត»។ យោងតាមសមាជិកសភាជាន់ខ្ពស់ ជម្លោះនេះ គឺជាបញ្ហានៃការរស់រានមានជីវិតសម្រាប់អ៊ីរ៉ង់ ហើយប្រទេសនេះ នឹង «ស៊ូទ្រាំរហូតដល់ទីបញ្ចប់»។ លោកបានសង្កត់ធ្ងន់ថា «ប៉ុន្តែសម្រាប់អាមេរិក នេះមិនមែនជាសង្គ្រាមដើម្បីរស់រានមានជីវិតទេ។ នេះគឺជាអ្វីដែលពួកគេហៅថា «សង្គ្រាមនៃជម្រើស»។ នោះគឺវាជាជម្រើស។ ហើយក្នុងសង្គ្រាមបែបនេះ ជនជាតិអាមេរិកជាច្រើន កំពុងចោទប្រកាន់លោកប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ»៕

រាជធានីភ្នំពេញ ថ្ងៃទី២៦ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦៖ ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាបានបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់នូវកិត្យានុភាព និងឧត្តមភាពរបស់ខ្លួននៅលើឆាកអន្តរជាតិ ក្នុងឱកាសបិទបញ្ចប់ដោយជោគជ័យយ៉ាងត្រចះត្រចង់នូវការប្រកួតជុំផ្តាច់ព្រ័ត្រលំដាប់ពិភពលោក នៃពានរង្វាន់គំនិតច្នៃប្រឌិត និងនវានុវត្តន៍អន្តរជាតិ (International Creativity and Innovation Award - ICIA) ប្រចាំឆ្នាំ២០២៦ នាព្រឹកថ្ងៃអាទិត្យនេះ នៅសាលាអន្តរជាតិផារ៉ាហ្គន (Paragon International School)។ពិធីបិទ និងការប្រគល់ពានរង្វាន់ដ៏មហោឡារិកនេះ ត្រូវបានប្រារព្ធឡើងក្រោមអធិបតីភាពដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់របស់ ឯកឧត្តមបណ្ឌិតសភាចារ្យ ហង់ជួន ណារ៉ុន ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា ដោយមានការអញ្ជើញចូលរួមជាគណៈអធិបតីពីសំណាក់ ឯកឧត្តម លោកជំទាវ ជាថ្នាក់ដឹកនាំ រដ្ឋលេខាធិការ អនុរដ្ឋលេខាធិការ តំណាងក្រសួងទេសចរណ៍ ក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា និង លោកជំទាវ អឿន បញ្ចនាថ អនុរដ្ឋលេខាធិការ តំណាងដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ ឯកឧត្តមបណ្ឌិត អ៊ាង សុផល្លែត រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងបរិស្ថាន ព្រមទាំងប្រតិភូក្រសួងស្ថាប័នមកពីបណ្តាប្រទេសអាស៊ាន និង ឯកឧត្តមឯកអគ្គរដ្ឋទូតនៃសាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យទីម័រឡេស្តេ ប្រចាំព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាផងដែរ។ក្នុងឱកាសដ៏វិសេសវិសាលនេះ លោកស្រី Eang Nithijounie Dene នាយិកាប្រតិបត្តិនៃអង្គការអប់រំស្ទែមនៅកម្ពុជា (STEMEOC) បានថ្លែងសុន្ទរកថាបង្ហាញពីចក្ខុវិស័យដ៏មុតស្រួចរបស់អង្គការថា៖ «បេសកកម្មចម្បងរបស់ STEMEOC គឺការកសាងប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីអប់រំស្ទែមឱ្យកាន់តែរឹងមាំ ដើម្បីក្លាយជាស្ពានចម្លងយុវជនកម្ពុជា ឱ្យអាចឈានទៅចាប់យកកម្រិតស្តង់ដារនវានុវត្តន៍ និងបច្ចេកវិទ្យាលំដាប់សកល។»ចំណុចលេចធ្លោបំផុតដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីទិសដៅយុទ្ធសាស្ត្ររបស់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ក្នុងការដោះស្រាយវិបត្តិបរិស្ថាន គឺតាមរយៈវិញ្ញាសា «កម្មវិធីប្រកួតប្រជែងនវានុវត្តន៍» (Innovation Challenge) ដែលតម្រូវឱ្យអ្នកចូលរួមដោះស្រាយបញ្ហាជាក់ស្តែង ក្រោមប្រធានបទ «ការរចនាលំហសិក្សាគ្មានសំណល់» (Designing Waste-Free Learning Spaces) ដែលត្រូវបានដាក់ចេញរួមគ្នាដោយក្រសួងបរិស្ថានកម្ពុជា និងអង្គការ SEAMEO។តាមរយៈសុន្ទរកថាគន្លឹះតាមប្រព័ន្ធវីដេអូផ្ញើជូនអង្គពិធី ឯកឧត្តមបណ្ឌិត អ៊ាង សុផល្លែត រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងបរិស្ថាន បានមានប្រសាសន៍វាយតម្លៃខ្ពស់ថា៖ «ការបង្កើតសាលារៀនគ្មានសំណល់ គឺជាថ្នាលបណ្តុះសីលធម៌បរិស្ថាន និងជាការអនុវត្តផ្ទាល់នូវសេដ្ឋកិច្ចចក្រា។ គំនិតផ្តួចផ្តើមនេះ គឺផ្សារភ្ជាប់យ៉ាងស្អិតរមួតទៅនឹង យុទ្ធសាស្ត្រចក្រាវិស័យបរិស្ថាន របស់កម្ពុជា ដែលផ្តោតលើភាព ស្អាត បៃតង និងចីរភាព ដើម្បីធានាបាននូវសុខុមាលភាពសាធារណៈ និងរួមចំណែកយ៉ាងសកម្មក្នុងការសម្រេចគោលដៅអព្យាក្រឹតកាបូននៅឆ្នាំ២០៥០។»ទន្ទឹមនឹងនេះ ដោយផ្តោតការយកចិត្តទុកដាក់ខ្ពស់លើការកសាងមូលធនមនុស្ស ឯកឧត្តមបណ្ឌិតសភាចារ្យ ហង់ជួន ណារ៉ុន បានបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ថា៖ «ការច្នៃប្រឌិត និងនវានុវត្តន៍ គឺជាចលករស្នូលនៃអនាគតកម្ពុជា។ ការបណ្តុះសមត្ថភាពដោះស្រាយបញ្ហាជាក់ស្តែងតាមរយៈការអនុវត្តផ្ទាល់ គឺជាគន្លឹះដ៏សំខាន់ដើម្បីធានាថា យុវជនកម្ពុជាមានមនសិការម្ចាស់ការខ្ពស់ ក្នុងការកសាងសង្គមបៃតង និងសេដ្ឋកិច្ចឌីជីថលប្រកបដោយបរិយាបន្ន។»គូរបញ្ជាក់ផងដែរថា ព្រឹត្តិការណ៍ជាប្រវត្តិសាស្ត្រនេះ បានប្រមូលផ្តុំនូវវត្តមានអ្នកច្នៃប្រឌិតវ័យក្មេង អ្នកអប់រំឆ្នើម និងថ្នាក់ដឹកនាំរាប់ពាន់នាក់មកពី ២៧ ប្រទេសជុំវិញពិភពលោក។ ប្រតិភូទាំងអស់ត្រូវបានចម្រាញ់ចេញពីការប្រកួតថ្នាក់ជាតិចំនួន ៣៣ លើក ដើម្បីមកប្រកួតប្រជែងលើវិញ្ញាសាធំៗចំនួន៣ រួមមាន៖ អ្នកច្នៃប្រឌិតវ័យក្មេង (Inventor Wannabe), កម្មវិធីប្រកួតប្រជែងនវានុវត្តន៍ (Innovation Challenge) និងពានរង្វាន់នវានុវត្តន៍ (Innovation Award)។ ក្រៅពីការប្រកួតប្រជែង កម្មវិធី ICIA ឆ្នាំ២០២៦ ក៏បានផ្ដល់វេទិកាសហការសំខាន់ៗជាច្រើន រួមមានកម្មវិធី «ចុងសប្តាហ៍នៃនវានុវត្តន៍ធុរកិច្ចថ្មី» (Startup Innovation Weekend) និង «ជំនួបពិភាក្សាអ្នកអប់រំ» (Educators Meetalk) ព្រមទាំងការដាក់បញ្ចូលនូវពានរង្វាន់ «គ្រូបង្រៀនខ្ញុំ» (Teach Me Award) ជាលើកដំបូងបង្អស់។ព្រឹត្តិការណ៍ ICIA ឆ្នាំ២០២៦ ត្រូវបានផ្តួចផ្តើមឡើងដោយស្ថាប័ន Krya Global និង Crebiz Factory និងសហការនាំយកមកកម្ពុជាដោយអង្គការ STEMEOC ក្រោមកិច្ចសហការយ៉ាងយុទ្ធសាស្ត្រជាមួយ ក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា ក្រសួងទេសចរណ៍ និងក្រសួងបរិស្ថាន។ លោក អាន់តូនីយូស ម៉ាឡឹម បារូស (Antonius Malem Barus) នាយកប្រតិបត្តិនៃ Krya Global បានបញ្ជាក់ថា ICIA គឺជាវេទិកាដ៏រស់រវើកដែលផ្តល់សិទ្ធិអំណាចដល់កិច្ចសហការ និងការជំរុញឱ្យមានផលជះជាវិជ្ជមានពិតប្រាកដ៕