ប្រភពចំនួន ៦ បានប្រាប់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters ថា អង្គការណាតូ (NATO) កំពុងពិចារណាបញ្ចប់ការអនុវត្តថ្មីៗរបស់ខ្លួន ក្នុងការរៀបចំកិច្ចប្រជុំកំពូលប្រចាំឆ្នាំ ជាចំណាត់ការមួយដែលអាចបញ្ចៀសការប្រឈមមុខតានតឹងជាមួយប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump ក្នុងឆ្នាំចុងក្រោយនៃការកាន់តំណែងរបស់លោក។រដ្ឋបាលរបស់លោក Trump បានរិះគន់ខ្លាំងៗម្តងហើយម្តងទៀត ចំពោះសមាជិកចំនួន ៣១ប្រទេសផ្សេងទៀតរបស់សម្ព័ន្ធមិត្តការពារជាតិដឹកនាំដោយសហរដ្ឋអាមេរិកមួយនេះ ដោយថ្មីៗនេះ បានស្តីបន្ទោសរដ្ឋខ្លះ ដែលមិនផ្តល់ជំនួយបន្ថែមដល់ប្រតិបត្តិការយោធារបស់សហរដ្ឋអាមេរិក ប្រឆាំងនឹងអ៊ីរ៉ង់។ភាពញឹកញាប់នៃកិច្ចប្រជុំកំពូលរបស់អង្គការណាតូ មានភាពខុសប្លែកគ្នាក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ ៧៧ឆ្នាំរបស់សម្ព័ន្ធមិត្ត ប៉ុន្តែថ្នាក់ដឹកនាំរបស់សម្ព័ន្ធនេះ បានជួបគ្នារៀងរាល់រដូវក្តៅ ចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០២១ មក ហើយនឹងជួបជុំគ្នា នៅឆ្នាំ២០២៦ នៅរដ្ឋធានី Ankara ប្រទេសទួរគី នាថ្ងៃទី៧ និងទី៨ ខែកក្កដា។ប៉ុន្តែសមាជិកមួយចំនួន កំពុងជំរុញឲ្យបន្ថយការរៀបចំនេះ។ នេះបើតាមការឲ្យដឹងពីមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់អឺរ៉ុបម្នាក់ និងអ្នកការទូតចំនួន ៥នាក់ ដែលបានប្រាប់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters ដោយអ្នកទាំងអស់នេះមកពីប្រទេសសមាជិកអង្គការណាតូ ។អ្នកការទូតម្នាក់ បានបញ្ជាក់ថា កិច្ចប្រជុំកំពូលឆ្នាំ២០២៧ ដែលនឹងប្រព្រឹត្តទៅនៅប្រទេសអាល់បានី ទំនងជានឹងធ្វើឡើងនៅរដូវស្លឹកឈើជ្រុះឆ្នាំនោះ ហើយអង្គការណាតូកំពុងពិចារណាមិនរៀបចំកិច្ចប្រជុំកំពូលណាមួយឡើយ នៅឆ្នាំ២០២៨ ពោលគឺជាឆ្នាំមានការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីអាមេរិក និងជាឆ្នាំចុងក្រោយរបស់លោក Trump ក្នុងការកាន់តំណែង៕

រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងរតនាគារ លោក Scott Bessent បាននិយាយកាលពីថ្ងៃចន្ទ (ទី២៨ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦) នេះថា អាជីវកម្មដែលមានទំនាក់ទំនងជាមួយក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍អ៊ីរ៉ង់ ប្រឈមនឹងការរងទណ្ឌកម្មរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក ដោយចាត់ទុកការព្រមាននេះថា ជាផ្នែកមួយនៃយុទ្ធនាការដាក់សម្ពាធសេដ្ឋកិច្ចលើទីក្រុងតេអេរ៉ង់ ក្នុងអំឡុងពេលមានសង្គ្រាម រវាងសហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែល លើអ៊ីរ៉ង់។ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយរដ្ឋអ៊ីរ៉ង់ បានរាយការណ៍កាលពីចុងសប្តាហ៍កន្លងមកថា អ៊ីរ៉ង់បានចាប់ផ្ដើមជើងហោះហើរពាណិជ្ជកម្មឡើងវិញជាលើកដំបូង ពីអាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិទីក្រុងតេអេរ៉ង់ គិតចាប់តាំងពីមានសង្គ្រាម។ សារព័ត៌មាននេះក៏បានរាយការណ៍ដែរថា ជើងហោះហើរត្រូវបានគ្រោងចេញដំណើរទៅកាន់ទីក្រុងអ៊ីស្តង់ប៊ុលរបស់ទួរគី រដ្ឋធានីមូស្កាតរបស់អូម៉ង់ ទីក្រុងមេឌីណារបស់អារ៉ាប៊ីសាអ៊ូឌីត ហើយទៅកាន់ប្រទេសអ៊ីរ៉ាក់ និងកាតា។ក្រសួងរតនាគារសហរដ្ឋអាមេរិក បានឲ្យដឹងថា ទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន កំពុងដាក់ «ការគ្រប់គ្រងហិរញ្ញវត្ថុ» លើរដ្ឋាភិបាលអ៊ីរ៉ង់។ លោក Bessent បានលើកឡើងនៅក្នុងសារមួយលើបណ្ដាញសង្គម X ថា៖ «ការធ្វើអាជីវកម្មជាមួយក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍អ៊ីរ៉ង់ដែលត្រូវបានដាក់ទណ្ឌកម្ម ប្រឈមនឹងការរងទណ្ឌកម្មរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក»។លោកបានសង្កត់ធ្ងន់ថា៖ «រដ្ឋាភិបាលបរទេស គួរតែចាត់វិធានការចាំបាច់ទាំងអស់ ដើម្បីធានាថា ក្រុមហ៊ុននៅក្នុងដែនសមត្ថកិច្ចរបស់ពួកគេ មិនបានផ្តល់សេវាកម្មដល់យន្តហោះទាំងនោះឡើយ ក្នុងនោះរួមមានទាំងការផ្តល់ប្រេងឥន្ធនៈយន្តហោះ ការផ្តល់ម្ហូបអាហារ ថ្លៃចុះចត ឬការថែទាំផងដែរ»។លោក Bessent បានបន្ថែមថា ក្រសួងរតនាគារ «នឹងមិនស្ទាក់ស្ទើរក្នុងការចាត់វិធានការ ចំពោះភាគីទី៣ ណាមួយដែលសម្របសម្រួល ឬធ្វើអាជីវកម្មជាមួយអង្គភាពអ៊ីរ៉ង់»៕

 ការបង្អាក់ពីសង្រ្គាមអ៊ីរ៉ង់ បានធ្វើឲ្យប៉ះពាល់យ៉ាងខ្លាំងការផ្គត់ផ្គង់ដល់កុមារខ្វះអាហារូបត្ថម្ភនៅទីក្រុងភាគនិរតី Baidoa របស់ប្រទេសសូម៉ាលី ។ អ្នកស្រី Muumino Adan Aamin គឺជាពលរដ្ឋសូម៉ាលីមួយរូបអាយុ ៣៨ឆ្នាំ រស់នៅក្នុងទីក្រុង Baidoa បាននាំកូន Ruweido អាយុ ១១ខែរបស់គាត់ ទៅព្យាបាលនៅមន្ទីរពេទ្យ កាលពីខែមីនាកន្លងទៅ ពេលដែលកូនរបស់គាត់ជួបកង្វះខាតអាហារូបត្ថម្ភ ។ បច្ចុប្បន្ន អ្នកស្រី Muumino រស់នៅក្នុងជំរំជនភៀសខ្លួន ក្រោយបង្ខំចិត្តរត់ភៀសខ្លួនចេញពីផ្ទះរបស់គាត់កាលពីដើមឆ្នាំមុន ។ អ្នកស្រីនិយាយថា អ្នកស្រី បានជម្លៀសខ្លួន ដោយសារតែគ្រោះរាំងស្ងួតបណ្តាលឲ្យមានភាពអត់ឃ្លាន និងខ្វះខាតទឹកប្រើប្រាស់ ក៏ដូចជាទឹកជំនន់ ។ នោះហើយជាជាហេតុផលដែលគាត់សម្រេចចិត្តមករស់នៅក្នុងជំរំ Dan Yar ។ កាលពីឆ្នាំ ២០១៧ អ្នកស្រី Muumino ធ្លាប់បានជម្លៀសខ្លួនម្តងរួចមកហើយ ដោយសារគ្រោះរាំងស្ងួតដដែល ហើយស្ទើតែបាត់បង់កូនស្រីរបស់គាត់ម្នាក់ដែលបច្ចុប្បន្ននាងមានអាយុ ១២ឆ្នាំហើយ ដែលបានរស់រាន ក្រោយទទួលបានការព្យាបាលកង្វះអាហារូបត្ថម្ភធ្ងន់ធ្ងរ ។ សូមបញ្ជាក់ថា សង្រ្គាមនៅអ៊ីរ៉ង់ បង្កឲ្យមានការអាក់ខានការដឹកជញ្ជូនសកល ហើយមន្ទីរពេទ្យព្យាយបាលកុមារជួបកង្វះខាតអាហារូបត្ថម្ភធ្ងន់ធ្ងរនៅប្រទេសសូម៉ាលី កំពុងជួបស្ថានភាពលំបាកដោយសារគ្មានគ្រឿងផ្គត់ផ្គង់ ៕

 អំឡុងជំនួបថ្នាក់រដ្ឋមន្រ្តីការពារជាតិរបស់អង្គការសហប្រតិបត្តិការសៀងហៃ(SCO)ក្នុងទីក្រុង Bishkek នាថ្ងៃអង្គារនេះ រដ្ឋមន្រ្តីការពារជាតិឥណ្ឌាលោក Rajnath Singh បានធ្វើការសង្កត់ធ្ងន់ពីតម្រូវការសម្រាប់ការសន្ទនា និងវិស័យការទូត ស្របពេលភាពពុំច្បាស់លាស់សកល ។ អង្គការ SCO គឺជាក្រុមប្រទេសនយោបាយ និងសន្តិសុខអឺរ៉ាស៊ីមានសមាជិកចំនួន ១០ប្រទេស ដែលសមាជិករបស់ពួកគេ រួមមានទាំងចិន រុស្ស៊ី ឥណ្ឌា ប៉ាគីស្ថាន និងអ៊ីរ៉ង់ ។ លោក Singh និយាយនៅក្នុងជំនួបនេះថា រដ្ឋជាសមាជិក មាននូវទំនួលខុសត្រូវរួម ដើម្បីធានាសន្តិភាព និងស្ថិរភាពសកល ។ លោកនិយាយទៀតថា ពួកយើងគួរតែដើរតាមមាគ៌ានៃការសន្ទនា និងវិស័យការទូត ហើយមិនមែនជាកម្លាំងមិនស្ថិតស្ថេរបែបហ្នឹងនោះទេ ។ ពួកយើងមិនគួរឲ្យវាក្លាយជាយុគសម័យអំពើហិង្សា និងសង្រ្គាមនោះទេ ប៉ុន្តែជាយុគសម័យសន្តិភាព និងវិបុលភាព ។ ទីក្រុងញូវដែលី និយាយថា លោក Singh បានជួបជាមួយរដ្ឋមន្រ្តីការពារជាតិចិនលោក Dong Jun ផងដែរ នៅក្រៅជំនួបមួយនេះ ជាទីដែលពួកគេទាំង ២ បានពិភាក្សាលើសន្តិសុខក្នុងតំបន់ និងការចូលរួមវិស័យការពារជាតិ ៕

ប្រទេសអូស្ត្រាលីបានបង្ហាញសេចក្តីព្រាងច្បាប់ នៅថ្ងៃអង្គារ (ទី២៨ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦) នេះ ដែលនឹងដាក់បន្ទុកពន្ធ លើក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាលំដាប់យក្ស ដូចជា Meta, Google និង TikTok ជាដើម ប្រសិនបើក្រុមហ៊ុនទាំងនោះមិនធ្វើកិច្ចព្រមព្រៀងដោយស្ម័គ្រចិត្ត ដើម្បីបង់ប្រាក់ឲ្យស្ថាប័នព័ត៌មានក្នុងស្រុក សម្រាប់ព័ត៌មាន។ក្រុមហ៊ុនសារព័ត៌មានប្រពៃណីទូទាំងពិភពលោក កំពុងជួបការលំបាកក្នុងការតស៊ូ ដើម្បីបន្តរស់ ខណៈដែលអ្នកអាន កំពុងប្រើប្រាស់ព័ត៌មានរបស់ពួកគេកាន់តែច្រើនឡើងៗ តាមរយៈបណ្ដាញសង្គម។ ប្រទេសអូស្ត្រាលីចង់ឲ្យក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាធំៗ ផ្តល់សំណងដល់ក្រុមហ៊ុនសារព័ត៌មានក្នុងស្រុក សម្រាប់ការចែករំលែកអត្ថបទព័ត៌មានដែលចរាចរនៅលើវេទិការបស់ពួកគេ។លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី Anthony Albanese បាននិយាយថា ក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាលំដាប់យក្ស Meta, Google និង TikTok នឹងត្រូវបានផ្តល់ឱកាសឲ្យធ្វើកិច្ចព្រមព្រៀងមាតិកាជាមួយស្ថាប័នសារព័ត៌មានក្នុងស្រុក។ លោកបានបញ្ជាក់ថា ប្រសិនបើក្រុមហ៊ុនទាំងនោះបដិសេធ ពួកគេប្រឈមជាមួយបន្ទុកពន្ធជាកាតព្វកិច្ចដែលមានចំនួន ២,២៥ភាគរយនៃប្រាក់ចំណូលអូស្ត្រាលីរបស់ពួកគេ។លោក Albanese បានប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានថា៖ «វេទិកាឌីជីថលធំៗ មិនអាចគេចពីកាតព្វកិច្ចរបស់ពួកគេបានឡើយ ក្រោមច្បាប់ចរចាបង់ប្រាក់ឲ្យស្ថាប័នសារព័ត៌មាន។ នៅពេលនេះ មានក្រុមហ៊ុន ៣ គឺ Meta, Google និង TikTok»។សេចក្តីព្រាងច្បាប់ត្រូវបានរៀបចំឡើង ដើម្បីបញ្ឈប់ក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាធំៗកុំឲ្យដកព័ត៌មានចេញពីវេទិការបស់ពួកគេ ជាអ្វីដែលក្រុមហ៊ុន Meta និង Google ធ្លាប់បានធ្វើនៅបរទេស កាលពីអតីតកាល៕

យោងតាមរបាយការណ៍ថ្មីមួយចេញដោយវិទ្យាស្ថានស្រាវជ្រាវសន្តិភាពអន្តរជាតិទីក្រុងស្ដុកខុម(SIPRI) បានឲ្យដឹងកាលពីថ្ងៃចន្ទ២៨មេសាសប្ដាហ៍នេះថា ការចំណាយលើវិស័យយោធាជាសកលបានកើនឡើង ២,៨៩ សែនកោដិដុល្លារអាមេរិក ក្នុងឆ្នាំ២០២៥ ពោលគឺកើនឡើង២,៩% ពី ឆ្នាំ២០២៤។ជាការកត់សម្គាល់ការចំណាយលើវិស័យយោធារបស់សហភាពអឺរ៉ុបបានកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំង ដោយហក់ឡើង១៤% ដល់៨៦៤ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក។ នេះគឺជាឆ្នាំទី ១១ ជាប់ៗគ្នានៃកំណើនចំណាយយោធាសកល ដែលជំរុញឱ្យការចំណាយយោធាជាចំណែកនៃផលិតផលក្នុងស្រុកសរុបសកល GDP កើនឡើងដល់ ២,៥% ជាកម្រិតខ្ពស់បំផុតចាប់តាំងពីឆ្នាំ ២០០៩។ក្នុងចំណោមសមជិកណាតូរបស់ប្លុកអឺរ៉ុប ២៩ប្រទេស បានរាយការណ៍ពីកញ្ចប់ថវិកាយោធារួមបញ្ចូលគ្នា ចំនួន ៥៥៩ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក ក្នុងឆ្នាំ២០២៥ ក្នុងចំណោមនោះ មាន២២ប្រទេស កំពុងបង្កើនយ៉ាងហោចណាស់២% នៃផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប GDPរបស់ពួកគេលើវិស័យយោធា។ របាយការណ៍នេះ ក៏បានកត់សម្គាល់ផងដែរថា សហរដ្ឋអាមេរិក នៅតែជាអ្នកចំណាយផ្នែកវិស័យយោធាច្រើនជាងគេបំផុតរបស់ពិភពលោក ដោយមានទំហំទឹកប្រាក់ចំនួន ៩៥៤ ពាន់លានដុល្លារអាមេរិកក្នុងឆ្នាំ២០២៥៕

កម្ពុជានាំចេញកៅស៊ូមិនទាន់កែច្នៃ និងផលិតផលធ្វើពីកៅស៊ូ នៅក្នុងរយៈពេល ៣ ខែ ឆ្នាំ២០២៦ មានទំហំទឹកប្រាក់ សរុបជាង ៦៤៨ លានដុល្លារអាមេរិក កើនឡើង ៤២ ភាគរយ បើប្រៀបធៀបរយៈពេលដូចគ្នានិងឆ្នាំ២០២៥។អគ្គនាយកដ្ឋានគយ និងរដ្ឋាករកម្ពុជា នៃក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ បានបង្ហាញស្ថិតិពាណិជ្ជកម្ម នៃការធ្វើពាណិជ្ជកម្មលើ ទីផ្សារអន្តរជាតិ នៃការនាំចេញកៅស៊ូ ផលិតផលធ្វើពីកៅស៊ូ នៅក្នុងរយៈពេល ៣ ខែ ឆ្នាំ២០២៦នេះ មានទឹកប្រាក់សរុប ៦៤៨ លាន ដុល្លារអាមេរិក ក្នុងនោះការរនាំចេញកៅស៊ូកៅស៊ូធម្មជាតិ ផលិតជាបន្ទះ និងសន្លឹកជាដើម មានទឹកប្រាក់ជាង ១២៧ លានដុល្លារ អាមេរិក កើនឡើងជាង ១៥ ភាគរយ ធៀបរយៈពេលដូចគ្នាឆ្នាំ២០២៥, កម្ពុជាបាននាំចេញទៅប្រទេសវៀតណាម មានទឹកប្រាក់ជាង ១០៤ លានដុល្លារ កើន ៤ ភាគរយ, ប្រទេសចិន ជាង ១៣ លានដុល្លារ កើន ៤៨៤ ភាគរយ, ម៉ាឡេស៊ី ជាង ៣ លានដុល្លារ កើន ជាង ៦៦ ភាគរយ, សឹង្ហបុរី ជាង ១ លានដុល្លារ កើន ១៣៣ ភាគរយ និងនៅមានទីផ្សារជាច្រើនទៀត ដែលបានជួយជ្រោមជ្រែង ដល់ការនាំចេញកៅស៊ូកម្ពុជា។ចំណែកផលិតផលធ្វើពីកៅស៊ូដែលកែច្នៃរួច ដូចជាសំបកង់ឡានជាដើម នៅក្នុងរយៈពេលនេះដែរ, កម្ពុជាបាននាំចេញ មាន ទឹកប្រាក់សរុបជាង ៤៧២ លានដុល្លារអាមេរិក កើនឡើង ជាង ៤២ ភាគរយ ធៀបរយៈពេលដូចគ្នានិងឆ្នាំ២០២៥ ក្នុងនោះទីផ្សារ ដែលជួយគាំទ្រដល់ការនាំចេញរួមមាន៖ សហរដ្ឋអាមេរិក ប្រេស៊ីល, កាណាដា, បារាំង និងការនាំចេញទៅកាន់ប្រទេសផ្សេងៗ ជាច្រើនទៀត។សូមបញ្ជាក់ថា ការដោះដូរពាណិជ្ជកម្មលើទីផ្សារអន្តរជាតិរបស់កម្ពុជា យោងតាមរបាយការណ៍របស់អគ្គនាយកដ្ឋានគយ និងរដ្ឋាករ កម្ពុជា ការធ្វើពាណិជ្ជកម្មនៅក្នុងត្រីមាសទី១ ឆ្នាំ២០២៦នេះ មានទំហំទឹកប្រាក់សរុបជិត ១៧ ពាន់លានដុល្លារ កើនឡើងជាង ១៧ ភាគយ ក្នុងនោះការនាំចេញទំនិញរបស់កម្ពុជា មានទឹកប្រាក់ជាង ៨ ពាន់លានដុល្លារ កើន ជិត ១៨ ភាគរយ ខណៈការនាំចូលពី បរទេស មានចំនួនជាង ៨,៨ ពាន់លានដុល្លារ កើនជាង ១៦ ភាគរយ ធៀបរយៈពេលដូចគ្នាឆ្នាំ២០២៥៕អត្ថបទ៖ សុន រ៉ាឌី

 ស្របពេលដែលរដ្ឋាភិបាល និងអ្នកដំណើររកវិធីសាស្រ្តកាត់បន្ថយការបំភាយឧស្ម័នពាក់ព័ន្ធនឹងការធ្វើដណើរនោះ ក្រុមហ៊ុនខ្នាតតូចមួយរបស់អង់គ្លេស បានផ្តល់ជម្រើសផ្សេង ដើម្បីឆ្លងកាត់ផ្លូវទឹកអង់គ្លេសតាមនាវាចម្លង ។ ក្រុមហ៊ុន SailLink ផ្តល់សេវាកម្មនាវាចម្លងប្រវែង ១៧ម៉ែត្រ ដឹកអ្នកដំណើរបានរហូតដល់ ១២នាក់ រវាងទីក្រុង Dover និងទីក្រុង Boulogne sur Mer ដោយប្រើប្រាស់កម្លាំងខ្យល់ និងជំនោរ ជាជាងប្រេងឥន្ធនៈហ្វូស៊ីល ។ ការធ្វើដំណើរទៅ-មក ត្រូវចំណាយពេលចន្លោះ ៤-៥ម៉ោង ដោយអាស្រ័យលើស្ថានភាពអាកាសធាតុ ។ សេវាកម្មនេះ បានចូលដល់រដូវកាលពេញទី ២របស់ខ្លួន ក្នុងឆ្នាំនេះ ស្របពេលដែលស្ថាបនិករបស់ពួកគេ សង្ឃឹមថា តម្រូវការកើនឡើង នឹងជួយបញ្ជាក់ថា ការដឹកអ្នកដំណើរដោយប្រើប្រាស់កម្លាំងខ្យល់ អាចជាស្ថិរភាពបរិស្ថាន និងនិរន្តរភាពពាណិជ្ជកម្ម ។ អំឡុងពេលដែលធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់ ខ្យល់តិចមានន័យថា នាវាត្រូវប្រើប្រាស់ម៉ាស៊ីនរបស់វាមួយភ្លែត ខណៈពេលចាកចេញពីកំពង់ផែ ហើយនិងបន្តធ្វើដំណើរដោយស្ងៀមស្ងាត់ឆ្លងកាត់ផ្លូវទឹក ។ ក្រុមហ៊ុន SailLink និយាយថា អំឡុងរដូវកាលទី ១ កាលពីឆ្នាំ ២០២៥ ការធ្វើដំណើរជិត ៧០ភាគរយ បានពឹងផ្អែកទាំងស្រុងលើកម្លាំងខ្យល់ ។ សំបុត្រធ្វើដំណើរមួយទៅ មានតម្លៃ ១១០ដុល្លារ សម្រាប់មនុស្សពេញវ័យ ជាមួយនឹងការបញ្ចុះតម្លៃសម្រាប់កូនក្មេង និងក្មេងជំទង់ ហើយបើសិនមានកង់ ត្រូវបន្ថែមប្រាក់ ១៣,៥ដុល្លារទៀត ៕

ភ្នំពេញ៖ រាជរដ្ឋាភិបាល តាមរយៈក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម បានប្រារព្ធទិវាកម្មសិទ្ធិបញ្ញាពិភពលោក ឆ្នាំ២០២៦ ក្រោមប្រធានបទ «កម្មសិទ្ធិបញ្ញា និងកីឡា» នៅថ្ងៃទី២៨ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ នៅទីស្តីការក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម។ កម្មសិទ្ធិបញ្ញា បានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការជំរុញការច្នៃប្រឌិត និងនវានុវត្តន៍ក្នុងវិស័យផ្សេងៗ រួមទាំង វិស័យកីឡា។ការប្រារព្ធទិវាកម្មសិទ្ធិបញ្ញាពិភពលោកឆ្នាំនេះ មានការអញ្ញើញចូលរួមពីថ្នាក់ដឹកនាំជាន់ខ្ពស់នៃរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា តំណាងអង្គទូត ដៃគូអភិវឌ្ឍន៍ អង្គការជាតិ និងអន្តរជាតិ ជាច្រើន។ថ្លែងក្នុងពិធីបើកទិវាកម្មសិទ្ធិបញ្ហាពិភពលោកនេះ ឯកឧត្តម ហែម វណ្ណឌី រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងឧស្សាហកម្ម វិទ្យាសាស្ត្រ បច្ចេកវិទ្យា និងនវានុវត្តន៍ បានលើកឡើងពីតួនាទីកាន់តែសំខាន់នៃកម្មសិទ្ធិបញ្ញា ក្នុងការជំរុញការច្នៃប្រឌិត និងនវានុវត្តន៍ក្នុងវិស័យផ្សេងៗ រួមទាំងវិស័យកីឡា។ កម្មសិទ្ធិបញ្ញាមិនមែនត្រឹមតែជាគោលការណ៍ផ្នែកច្បាប់ប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែក៏ជាគ្រឹះដ៏សំខាន់ ក្នុងការគាំទ្រវិស័យកីឡា ដោយជួយការពារការច្នៃប្រឌិត ជំរុញការវិនិយោគ និងធានាថា កីឡានឹងបន្តផ្តល់អត្ថប្រយោជន៍ដល់សង្គមជាតិ និងពិភពលោក។ឯកឧត្តម ថ្លែងទៀតថា កម្មសិទ្ធិបញ្ញាមានតួនាទីសំខាន់ក្នុងការគាំទ្រប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីនៃវិស័យកីឡាសម័យទំនើប រាប់ចាប់តាំងពីសិទ្ធិផ្សាយបន្តផ្ទាល់ ការផលិតមាតិកាឌីជីថល រហូតដល់ការការពារពាណិជ្ជសញ្ញា (ម៉ាក) គំនូរឧស្សាហកម្ម និងប្រកាសនីយបត្រតក្កកម្មជាដើម។ ការពង្រឹងប្រព័ន្ធទាំងនេះមានសារសំខាន់ក្នុងការលើកកម្ពស់ឱ្យសហគ្រាស និងនវានុវត្តន៍ករ អាចប្រកួតប្រជែងបាន ទាំងនៅទីផ្សារក្នុងស្រុក និងទីផ្សារសកល។ដោយឡែក លោកជំទាវ ចម និម្មល រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម និងជាប្រធានគណៈកម្មាធិការជាតិគ្រប់គ្រងកម្មសិទ្ធិបញ្ញា(គ.ក.ប) បានថ្លែងថា ការរៀបចំ ប្រារព្ធទិវាកម្មសិទ្ធិបញ្ញាពិភពលោកនេះគឺផ្សារភ្ជាប់ទៅភាពរីកចម្រើនក្នុងវិស័យកីឡារបស់កម្ពុជា ហើយកីឡាបានវិវត្តន៍លើសពីប្រកួតប្រជែងនៅត្រឹមតែកម្លាំងកាយ និងទេពកោសលរបស់តួអង្គនិមួយៗ។ ជាក់ស្តែង នាពេលពបច្ចុប្បន្ន កីឡាបានវិវត្តន៍ទៅជាប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីសកលមួយដែលជំរុញឱ្យមាននវានុវត្តន៍ និងភាពច្នៃប្រឌិត និងតម្លៃនៃពាណិជ្ជកម្មកាន់តែខ្ពស់ឡើង ដូច្នេះហើយ កម្មសិទ្ធិបញ្ញា បានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងទិសដៅនៃការផ្លាស់ប្តូរនេះ។កម្ពុជាបាននិងកំពុងពង្រឹងប្រព័ន្ធកម្មសិទ្ធិបញ្ញារបស់ខ្លួន ដើម្បីគាំទ្រការច្នៃប្រឌិត និងអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច តាមរយៈការធ្វើឌីជីថលូបនីយកម្មសេវាកម្មសិទ្ធិបញ្ញា ព្រមទាំងពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយដៃគូក្នុងប្រទេស និងអន្តរជាតិ ដោយប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធកម្មសិទ្ធិបញ្ញាជាជន្ទល់ ដើម្បីទ្រទ្រង់កំណើនជំរុញដោយនវានុវត្តន៍។ ទិវាកម្មសិទ្ធិបញ្ញាពិភពលោកត្រូវបានរៀបចំឡើងជារៀងរាល់ឆ្នាំនៅថ្ងៃទី២៦ ខែមេសា ដើម្បីលើកកម្ពស់ការយល់ដឹងអំពីតួនាទីនៃកម្មសិទ្ធិបញ្ញាក្នុងការជំរុញការច្នៃប្រឌិត និងនវានុវត្តន៍៕អត្ថបទ៖ ធូ វិរៈ

ភ្នំពេញ៖ក្នុងឱកាសចូលរួម កិច្ចប្រជុំរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាស៊ាន-សហភាពអឺរ៉ុប លើកទី២៥ នៅថ្ងៃទី២៧-២៨ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ នៅរាជធានីបានដាស៊េរីបេហ្គាវ៉ាន់ ឯកឧត្តម ប្រាក់ សុខុន ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ បន្តបង្ហាញអំពីជំហររបស់កម្ពុជាចំពោះការគោរពបទឈប់បាញ់ និងច្បាប់អន្តរជាតិ លើការដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែនជាមួយប្រទេថៃ។ នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំនេះឯកឧត្តមឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី បានបញ្ជាក់ជាថ្មីនូវការគាំទ្ររបស់កម្ពុជាចំពោះសំណើរបស់ សហភាពអឺរ៉ុប ដែលស្នើដំឡើងកម្រិតទំនាក់ទំនងភាពជាដៃគូអាស៊ាន-សហភាពអឺរ៉ុបទៅជាភាពជាដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រ គ្រប់ជ្រុងជ្រោយ និងសំណើរៀបចំកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន-សហភាពអឺរ៉ុបជាទៀងទាត់ ដើម្បីពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ ក្នុងការលើកកម្ពស់សន្តិភាព ស្ថិរភាព និងវិបុលភាព ក្នុងតំបន់ និងក្រៅតំបន់។ ឯកឧត្តមឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី ក៏បាន គូសបញ្ជាក់អំពីសារៈសំខាន់នៃលទ្ធភាពបង្កើតកិច្ចព្រមព្រៀងតំបន់ពាណិជ្ជកម្មសេរីអាស៊ាន-សហភាពអឺរ៉ុប ដែល ជាកិច្ចព្រមព្រៀងកម្រិតតំបន់និងតំបន់ និងទន្ទឹងរង់ចាំការចូលជាធរមានដ៏ឆាប់នៃកិច្ចព្រមព្រៀងគ្រប់ជ្រុងជ្រោយស្តីពី ការដឹកជញ្ជូនផ្លូវអាកាសអាស៊ាន-សហភាពអឺរ៉ុប ដែលជាជំហានជាក់ស្តែងឆ្ពោះទៅរកការពង្រឹងការតភ្ជាប់អន្តរតំបន់ និងទំនាក់ទំនងរវាងប្រជាជននិងប្រជាជនឱ្យកាន់តែជិតស្និទ្ធ។ឯកឧត្តមឧបនាយករដ្ឋមន្រ្ដី ក៏បានសម្ដែងនូវការអរគុណយ៉ាងខ្លាំងចំពោះការបន្តគាំទ្ររបស់សហភាពអ៊ឺរ៉ុបសម្រាប់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការតំបន់ ជាពិសេសក្នុងការជំរុញបណ្តាញអគ្គិសនីអាស៊ាន ដើម្បីគាំទ្រដល់សមាហរណកម្មថាមពលកកើតឡើងវិញ ការ កាត់បន្ថយថ្លៃដើម ការបង្កើនទំនុកចិត្ត និងការពង្រឹងសមាហរណកម្មតំបន់។ ភាពនាំមុខរបស់សហភាពអ៊ឺរ៉ុបក្នុងវិស័យថាមពលបៃតង បទពិសោធ ក្នុងាករធ្វើសមាហរណកម្មទីផ្សារអគ្គិសនី និងតួនាទីជាប្រភពវិនិយោគចម្បង គឺមានតម្លៃដ៏សំខាន់ចំពោះអាស៊ានជាពិសេសក្នុងការជំរុញបណ្តាញអគ្គិសនីអាស៊ាន ដើម្បីគាំទ្រដល់សមាហរណកម្មថាមពលកកើតឡើងវិញ ការកាត់បន្ថយថ្លៃដើម ការបង្កើនទំនុកចិត្ត និងការពង្រឹងសមាហរណកម្មតំបន់។នៅក្នុងទិដ្ឋភាពពិភពលោកដែលកាន់តែស្មុគស្មាញ ហើយត្រូវបានកត់សម្គាល់ដោយការកើនឡើងនៃការ ប្រកួតប្រជែងភូមិសាស្ត្រនយោបាយ និងការកើតឡើងវិញនៃជម្លោះប្រដាប់អាវុធនៅក្នុងផ្នែកជាច្រើននៃពិភពលោក ឯកឧត្តមឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី បានគូសបញ្ជាក់អំពីសារៈសំខាន់នៃការប្រកាន់ខ្ជាប់នូវការគោរពច្បាប់អន្តរជាតិ និងគោលការណ៍នៃធម្មនុញ្ញអង្គការសហប្រជាជាតិ ជាពិសេសការគោរពអធិបតេយ្យ និងបូរណភាពទឹកដី នូវការគំរាមកំហែង ឬការប្រើប្រាស់កម្លាំង និងការដោះស្រាយជម្លោះដោយសន្តិវិធី ស្របតាមច្បាប់អន្តរជាតិ។ គោលការណ៍ដូចគ្នានេះគឺជាមូលដ្ឋាននៃជំហរ និងការគោរពរបស់កម្ពុជាពាក់ព័ន្ធនឹងស្ថានភាពនៅតាមបណ្តោយព្រំដែន ជាមួយប្រទេសថៃ។ ឆ្លៀតក្នុងឱកាសនោះ ឯកឧត្តមឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី បានអរគុណដល់ប្រទេសសមាជិកអាស៊ាន និងសហភាពអឺរ៉ុប ចំពោះការគាំទ្រដល់បទឈប់បាញ់រវាងកម្ពុជា និងថៃ ក៏ដូចជាកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងបន្តឆ្ពោះទៅ រកដំណោះស្រាយជម្លោះដោយសន្តិវិធី ស្របតាមច្បាប់អន្តរជាតិ។សូមបញ្ជាក់ថា តបតាមការអញ្ជើញរបស់ឯកឧត្តម ដាតុ អឺរីវ៉ាន់ ពើហ៊ុន យូសូហ្វ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសទី២ នៃព្រុយណេដា រូស្សាឡាម ក្នុងនាមជាប្រទេសសម្របសម្រួលនៃទំនាក់ទំនងដៃគូសន្ទនាអាស៊ាន-សហភាពអឺរ៉ុប ឯកឧត្តម ប្រាក់ សុខុន ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ បានដឹកនាំគណៈប្រតិភូកម្ពុជា ចូលរួមកិច្ចប្រជុំរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាស៊ាន-សហភាពអឺរ៉ុប លើកទី២៥ នៅថ្ងៃទី២៧-២៨ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ នៅរាជធានីបានដាស៊េរីបេហ្គាវ៉ាន់។កិច្ចប្រជុំនេះ ក៏បានអះអាងជាថ្មីនូវភាពជាដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រអាស៊ាន-សហភាពអឺរ៉ុបដ៏រឹងមាំ និងពហុវិស័យដែល ឈរលើមូលដ្ឋាននៃតម្លៃ និងប្រយោជន៍រួម ហើយដែលត្រូវបានកសាង និងពង្រឹងឡើងក្នុងរយៈពេលជាង ៤ទសវត្សរ៍ កន្លងមក។ អាស៊ាន និងសហភាពអឺរ៉ុប បានគូសបញ្ជាក់អំពីវិសាលភាពនៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការក្រោមសត ទាំងបីនៃសហគមន៍អាស៊ាន។ ក្នុងស្មារតីនេះ កិច្ចប្រជុំបានអនុម័តសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមនៃកិច្ចប្រជុំរដ្ឋមន្ត្រី ការបរទេសអាស៊ាន-សហភាពអឺរ៉ុប លើកទី២៥ សំដៅពង្រឹងភាពជាដៃគូអាស៊ាន-សហភាពអឺរ៉ុប និងទន្ទឹងរង់ចាំ ការប្រារព្ធខួបលើកទី៥០ នៃទំនាក់ទំនងដៃគូសន្ទនាអាស៊ាន-សហភាពអឺរ៉ុប នៅឆ្នាំក្រោយផងដែរ៕