​តុលាការឧទ្ធរណ៍បានចេញសេចក្តីសម្រេចថា បម្រាមលើពាក្យសុំសិទ្ធិជ្រកកោនរបស់លោកប្រធានាធិបតី Donald Trump នៅសហរដ្ឋអាមេរិក គឺខុសច្បាប់ ជាការរារាំងដល់ការបង្ក្រាបអន្តោប្រវេសន៍របស់រដ្ឋបាលលោក។នៅក្នុងសេចក្តីសម្រេចមួយ ដែលបានចេញកាលពីថ្ងៃសុក្រ គណៈកម្មការចៅក្រមបីរូបមកពីតុលាការឧទ្ធរណ៍សហរដ្ឋអាមេរិកនៅទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនឌីស៊ី បានរកឃើញថា ច្បាប់ដែលមានស្រាប់ ជាច្បាប់អន្តោប្រវេសន៍ និងសញ្ជាតិ ផ្តល់សិទ្ធិដល់ប្រជាជនដើម្បីដាក់ពាក្យស្នើសុំសិទ្ធិជ្រកកោន នៅតាមព្រំដែន។លោក Trump បានចេញបម្រាមសិទ្ធិសុំជ្រកកោននៅក្នុងសេចក្តីប្រកាសមួយកាលពីថ្ងៃទី២០ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៥ នៅថ្ងៃដំបូងនៃអាណត្តិទីពីររបស់លោក។ ប៉ុន្តែតុលាការឧទ្ធរណ៍ បានសួរថាតើការផ្អាកសិទ្ធិជ្រកកោនដោយឯកតោភាគីស្ថិតនៅក្នុងអំណាចរបស់ប្រធានាធិបតី ដែរឬទេ។ សេចក្តីសម្រេចនេះបាននិយាយថា «សភាពុំមានបំណងផ្តល់អំណាចប្រតិបត្តិដកចេញច្បាប់ដ៏ទូលំទូលាយដែលខ្លួនបានអះអាងនោះទេ»។ «ដូច្នេះ សេចក្តីប្រកាស និងការណែនាំ គឺខុសច្បាប់ក្នុងកម្រិតដែលពួកគេគេចវេះនីតិវិធីដកចេញច្បាប់អន្តោប្រវេសន៍ និងសញ្ជាតិ (INA) និងទុកមួយឡែកច្បាប់សហព័ន្ធដែលផ្តល់សិទ្ធិដល់បុគ្គលក្នុងការដាក់ពាក្យស្នើសុំ និងត្រូវបានពិចារណាសុំសិទ្ធិជ្រកកោន»។ ខណៈចៅក្រម បានរារាំងក្រឹត្យរបស់លោក Trump វាមិនទាន់ច្បាស់នោះថាតើផលប៉ះពាល់ភ្លាមៗរបស់វានឹងទៅជាយ៉ាងណានោះ។ សេតវិមានបានបង្ហាញសញ្ញារួចហើយថា ខ្លួនមានផែនការប្តឹងឧទ្ធរណ៍។ លោក Trump បានធ្វើឱ្យបញ្ហាអន្តោប្រវេសន៍ក្លាយជាសសរស្តម្ភដ៏សំខាន់នៃយុទ្ធនាការបោះឆ្នោតឡើងវិញកាលពីឆ្នាំ ២០២៤ របស់លោក ដោយសន្យាថានឹងទប់ស្កាត់អ្វីដែលលោកពិពណ៌នាថាជា «ការឈ្លានពាន» របស់ជនអន្តោប្រវេសន៍ដោយការបិទព្រំដែនភាគខាងត្បូងសហរដ្ឋអាមេរិក។

រាជរដ្ឋាភិបាលចំណាយថវិកាប្រមាណ ៣៥លានដុល្លារអាមេរិក ជួយជ្រោមជ្រែងដល់ក្រុមហ៊ុនវិនិយោគលើវិស័យអគ្គិសនីប្រើធ្យូងថ្ម និងប្រេង ក្នុងកំឡុងពេលប្រេងឥន្ធនៈឡើងថ្លៃ ជួយទប់លំនឹងការប្រើប្រាស់ថាមពល ដើម្បីកាត់បន្ថយការប៉ះពាល់សេដ្ឋកិច្ច និងជីវភាព ប្រជាជនកម្ពុជា។ឯកឧត្តម កែវ រតនៈ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងរ៉ែ និងថាមពល លើកឡើងអំពីការជួយជ្រោមជ្រែងលើវិស័យអគ្គិសនីរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល នៅក្នុងកំឡុងពេលប្រេងឥន្ធនៈឡើងថ្លៃ នៅក្នុងការអញ្ជើញបើកសម្ពោធដាក់ឱ្យដំណើរការរោងចក្រស្លមួយកន្លែង នៅខេត្តកំពង់ធំ ថា ជុំវិញការប្រើប្រាស់អគ្គិសនីនៅកម្ពុជា មិនថាវិស័យឧស្សាហកម្ម លំនៅឋាន ពាណិជ្ជកម្ម កសិកម្ម និងវិស័យដឹកជញ្ជូនដែលប្រើប្រាស់ រថយន្តអគ្គិសនី គឺគ្មានរងផលប៉ះពាល់នោះទេ ទាំងបរិមាណនៃការផ្គត់ផ្គត់អគ្គិសនី និងថ្លៃអគ្គិសនី ក្នុងកំឡុងពេលប្រេងឥន្ធនៈឡើង ថ្លៃនេះ។ឯកឧត្តម បន្ថែមថា បញ្ហានេះដែលមិនរងការប៉ះពាល់នេះ ដោយសាររាជរដ្ឋាភិបាលមានអគ្គិសនីកម្ពុជាដែលាបង្អែក និងថាម- ពលភាគច្រើនបានយកចេញពីប្រភពនៅក្នុងប្រទេស។ ឯកឧត្តមបន្តថា ចំពោះការមិនឡើងថ្លៃអគ្គិសនីសម្រាប់ឧស្សាហកម្ម កសិកម្ម លំនៅឋាន ពាណិជ្ជកម្ម និងវិស័យដឹកជញ្ជូននេះជាដើម ដោយរាជរដ្ឋាភិបាលបានចេញជួសអំពីការប៉ះពាល់ខ្លះៗ នៅក្នុងកំឡុងពេល ប្រេងឥន្ធនៈឡើងថ្លៃ ដែលការជួយជ្រោមជ្រែងនេះមានទឹកប្រាក់ប្រមាណ ៣៥ លានដុល្លារអាមេរិក។សូមបញ្ជាក់ថា ការផ្គត់ផ្គង់អគ្គិសនីនៅកម្ពុជាក្នុងឆ្នាំ២០២៥ បានកើនឡើងជិត ៦ ពាន់មេហ្កាវ៉ាត់ ក្នុងនោះថាមពលស្អាតមានចំនួន ប្រមាណជាង ៦៣% ដោយបានធ្វើឱ្យប្រទេសកម្ពុជាក្លាយជាប្រទេសទី២ ដែលមានថាមពលស្អាតខ្ពស់ជាងគេបន្ទាប់ពីប្រទេសឡាវ។ បញ្ហានេះបើតាមផែនការ កម្ពុជានឹងជំរុញថាមពលស្អាតយ៉ាងតិចដល់ ៧០% នៅត្រឹមឆ្នាំ២០៣០។ ចំណែកបណ្តាញបញ្ជូនអគ្គិសនី វិញ, គិតត្រឹមចុងឆ្នាំ២០២៥ បានកើនដល់ជាង ៤ ពាន់គីឡូម៉ែត្រ និងមានអនុស្ថានីយកើនដល់ ៧៥ (កើនចំនួន៥អនុស្ថានីយ) និង បច្ចុប្បន្នមានខ្សែបណ្តាញបញ្ជូន និងអនុស្ថានីយ អាចផ្តល់ប្រភពអគ្គិសនីដល់រាជធានី/ខេត្ត ទាំងចំនួន២៥ដោយផ្ទាល់៕អត្ថបទ៖ សុន រ៉ាឌី

ភ្នំពេញ ៖ ក្នុងត្រីមាសទី១ ឆ្នាំនេះ កម្ពុជាបានបន្តបង្ហាញសញ្ញាវិជ្ជមានលើវិស័យវិនិយោគ ដោយមានរោងចក្រ និងសហគ្រាសថ្មីៗជាច្រើន ដែលមានដើមទុនចុះបញ្ជីក្នុងទំហំទឹកប្រាក់សរុបជាង ៤,៨០០លានដុល្លារអាម៉េរិក ជាមួយក្រសួងឧស្សាហកម្ម វិទ្យាសាស្រ្ត បច្ចេកវិទ្យា និងនវានុវត្តន៍។ អ្នកជំនាញសេដ្ឋកិច្ច មើលឃើញថា កំណើនគួរឱ្យកត់សម្គាល់នេះ ជាសញ្ញាបញ្ជាក់ពីការកើនឡើងនៃទំនុកចិត្តរបស់វិនិយោគិនក្នុងស្រុក និងអន្តរជាតិលើសក្តានុពលសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា។ឯកឧត្តម ហេង សុគង់ រដ្ឋលេខាធិការ និងអ្នកនាំពាក្យក្រសួងឧស្សាហកម្ម វិទ្យាសាស្រ្ត បច្ចេកវិទ្យា និងនវានុវត្តន៍ បានប្រាប់ BTV ថា ក្នុងរយៈពេល៣ខែដើមឆ្នាំ២០២៦នេះ ក្រសួងឧស្សាហកម្ម ទទួលបានគម្រោងវិនិយោគចុះបញ្ជីកើនឡើងគួរឱ្យកត់សម្គាល់ ដែលមានសរុបចំនួន ៦២៦មូលដ្ឋាន ជាមួយនឹងដើមទុនចុះបញ្ជីក្នុងទំហំទឹកប្រាក់សរុប ៤,៨៧០លានដុល្លារអាម៉េរិក។ ក្នុងចំណោមរោងចក្រទាំង ៦២៦នេះ គឺ រោងចក្រ/សហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យម បានបង្កើតថ្មីកើនឡើងរហូតទៅដល់ចំនួន ៥០០ មូលដ្ឋាន និងរោងចក្រធុនធំ មានចំនួន ១២៦ រោងចក្រ ដែលនេះគឺជាកំណើនមួយដ៏ធំ មិនធ្លាប់មាន បើធៀបទៅនឹងបណ្តាឆ្នាំកន្លងមក។អ្នកនាំពាក្យរូបនេះ ពន្យល់ថា ការកើនឡើងនេះគឺដោយសារស្ថានភាពនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាគឺជាប្រទេសមួយដែលស្ថិតនៅចំណុចកណ្តាលនៃបណ្តាប្រទេសអាស៊ាន ដែលជាចំណុចប្រសព្វតភ្ជាប់នៃប្រព័ន្ធដឹកជញ្ជូនដ៏សំខាន់នៅក្នុងតំបន់។ ជាមួយគ្នាប្រទេសកម្ពុជា មានសក្តានុពលកម្លាំងពលកម្មវ័យក្មេងច្រើនរហូតដល់ជាង ៧០% នៅទូទាំងប្រទេស។ បន្ថែមពីនេះ ច្បាប់វិនិយោគថ្មីរបស់ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ក៏មានភាពទាក់ទាញ និងមានការអនុគ្រោះច្រើនដល់វិនិយោគិន។ ច្បាប់វិនិយោគថ្មីនេះ ត្រូវបានគេចាត់ថា មានលក្ខណៈល្អជាងគេ បើធៀបទៅនឹងបណ្តាប្រទេសនៅក្នុងតំបន់អាស៊ាន។ ទន្ទឹមនឹងនេះ ប្រទេសកម្ពុជាមានស្ថិរភាពនៃថាមពលអគ្គិសនីលើបណ្តាញជាតិ ជាពិសេស ប្រភពថាមពលអគ្គិសនីកកើតឡើងវិញ ដែលមានរហូតដល់ ៦៣% នាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ ដែលនេះក៏ជាចំណុចមួយដ៏ទាក់ទាញបំផុត ផងដែរ។ជុំវិញកំណើននេះ លោកបណ្ឌិត ជ័យ តិច អ្នកស្រាវជ្រាវការអភិវឌ្ឍសង្គម-សេដ្ឋកិច្ច មើលឃើញថា ការទាក់ទាញគម្រោងវិនិយោគថ្មីៗនាពេលគឺដោយសារប្រទេសកម្ពុជាមានភាពអំណោយផលនៃទីតាំងភូមិសាស្រ្ត ដែលស្ថិតនៅចំណុចកណ្តាលនៃបណ្តាប្រទេសក្នុងតំបន់អាស៊ានដែលបង្កលក្ខណៈងាយស្រួលដល់ការដឹកជញ្ជូន និងឡូជីស្ទិក ស្រពពេល រាជរដ្ឋាភិបាលបានខិតខំការកែទម្រងគោលនយោបាយនានា ដើម្បីលើកកម្ពស់បរិយាកាសធុរកិច្ចនិងបង្កភាពងាយស្រួលដល់ការចុះបញ្ជីអាជីវកម្មរបស់វិនយោគិនឱ្យកាន់តែងាយស្រួល លឿនរហ័ស និងមិនស្មុកស្មាញ ជាដើម។សូមបញ្ជាក់ថា ចលនាគាំទ្រផលិតផលក្នុងស្រុកពីសំណាក់ប្រជាពលរដ្ឋយ៉ាងផុលផុស បានជំរុញទឹកចិត្តឱ្យវិនិយោគិន ទាំងក្នុងស្រុក និងក្រៅស្រុក បានបោះទុនវិនិយោគបង្កើតរោងចក្រ/សហគ្រាសថ្មីៗ ក៏ដូចជា ធ្វើការពង្រីកនូវខ្សែច្រវ៉ាក់ផលិតកម្មរបស់ខ្លួន មានការកើនឡើងគួរឱ្យកត់សម្គាល់នាពេលនេះ ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានខែដើមឆ្នាំនេះ។កាលពីថ្មីៗនេះ ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី (ADB) បានព្យាករថា សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជានឹងកើនឡើង ៤.៥% ក្នុងឆ្នាំ២០២៦ ប្រសិនបើការរំខានដល់ទីផ្សារទំនិញសកល បង្កឡើងដោយជម្លោះនៅមជ្ឈិមបូព៌ា មិនត្រូវបានអូសបន្លាយយូរ ហើយ សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា ត្រូវបានព្យាករថានឹងកើនឡើងថែមទៀតដល់ ៥.០% នៅឆ្នាំ២០២៧ ដោយសារស្ថានភាពនៅក្រៅប្រទេសមានភាពប្រសើរឡើង ហើយកំណែទម្រង់ក្នុងស្រុកបន្តលើកកម្ពស់ផលិតភាពសេដ្ឋកិច្ច៕អត្ថបទ៖ ធូ វិរៈ 

​អ៊ីស្រាអែល បានបន្តការវាយប្រហាររបស់ខ្លួនទៅលើភាគខាងត្បូងប្រទេសលីបង់ ប៉ុន្មានម៉ោងបន្ទាប់ពីបទឈប់បាញ់រវាងប្រទេសទាំងពីរត្រូវបានបន្ថែមពេលបីសប្តាហ៍ទៀត។យោធាប្រទេសអ៊ីស្រាអែលកាលពីថ្ងៃសុក្របាននិយាយថា ខ្លួនបាន «កម្ចាត់» អ្នកប្រយុទ្ធក្រុមហេសបូឡាចំនួន៦នាក់នៅក្នុងការបាញ់តគ្នានៅក្នុងតំបន់ Bint Jbeil ភាគខាងត្បូងប្រទេសលីបង់។ ក្រសួងសុខាភិបាលលីបង់ ក៏បានរាយការណ៍ផងដែរថា មនុស្សពីរនាក់ត្រូវបានសម្លាប់ក្នុងការវាយប្រហារតាមអាកាសរបស់អ៊ីស្រាអែលនៅតំបន់ Touline ភាគខាងត្បូង។ការវាយប្រហារទាំងនេះ បង្ហាញពីការបំពានចុងក្រោយនៃបទឈប់បាញ់ដែលបានចាប់ផ្តើមនៅថ្ងៃទី១៦ខែមេសា បន្ទាប់ពីការប្រយុទ្ធគ្នារយៈពេលជាច្រើនសប្តាហ៍រវាងអ៊ីស្រាអែល និងក្រុមហេសបូឡា ជាក្រុមប្រដាប់អាវុធនៅប្រទេសលីបង់។កងកម្លាំងអ៊ីស្រាអែល ក៏នៅតែឈរជើងនៅភាគខាងត្បូងប្រទេសលីបង់ បន្ទាប់ពីបានបង្កើតអ្វីដែលគេហៅថា «ខ្សែបន្ទាត់លឿង» នៅក្នុងតំបន់ ស្រដៀងគ្នាទៅនឹងវិធានការយោធារបស់អ៊ីស្រាអែលនៅក្នុងតំបន់ហ្កាហ្សាដែលត្រូវបានហ៊ុមព័ទ្ធ។ក្រសួងសុខាភិបាលលីបង់ បាននិយាយថា ចំនួនអ្នកស្លាប់ចាប់តាំងពីការប្រយុទ្ធគ្នារវាងយោធាអ៊ីស្រាអែល និងក្រុមហេសបូឡា បានផ្ទុះឡើងនៅថ្ងៃទី២ ខែមីនា បានកើនឡើងដល់ ២.៤៩១ នាក់ និង ៧.៧១៩ នាក់បានរងរបួស។

រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិសហរដ្ឋអាមេរិក លោក Pete Hegseth បាននិយាយកាលពីថ្ងៃសុក្រ ទី២៤ ខែមេសា ថា ការបិទផ្លូវរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកលើអ៊ីរ៉ង់ កំពុងរាលដាលនៅទូទាំងពិភពលោក ដោយនិយាយបន្ថែមថា ទីក្រុងតេអេរ៉ង់មានឱកាសបង្កើត «កិច្ចព្រមព្រៀងដ៏ល្អ» ជាមួយទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន។ លោក Hegseth បាននិយាយទៅកាន់អ្នកសារព័ត៌មានថា «ការបិទផ្លូវរបស់យើង កំពុងកើនឡើង ហើយកំពុងរាលដាលនៅទូទាំងពិភពលោក»។លោកនិយាយថា «គ្មាននរណាម្នាក់បើកនាវាពីច្រកសមុទ្រ Hormuz ទៅកាន់កន្លែងណាមួយក្នុងពិភពលោក ដោយគ្មានការអនុញ្ញាតពីកងទ័ពជើងទឹកសហរដ្ឋអាមេរិកនោះទេ»។ប្រភពព័ត៌មានពីប្រទេសប៉ាគីស្ថានចំនួនបី បានប្រាប់សារព័ត៌មានរ៉យទ័រកាលពីថ្ងៃសុក្រថា កិច្ចចរចាសន្តិភាពរវាងអ៊ីរ៉ង់ និងសហរដ្ឋអាមេរិក អាចចាប់ផ្តើមឡើងវិញក្នុងពេលឆាប់ៗនេះនៅក្នុងប្រទេសប៉ាគីស្ថាន។ដោយឈរនៅក្បែរឧត្តមសេនីយ៍ជាន់ខ្ពស់អាមេរិក លោក Dan Caine លោកHegseth បាននិយាយថា សហរដ្ឋអាមេរិក «មិនអន្ទះសារនោះទេ» ចំពោះកិច្ចព្រមព្រៀងជាមួយអ៊ីរ៉ង់ និងបាននិយាយម្តងទៀតអំពីការលើកឡើងកាលពីពេលមុនរបស់លោក Trump ថា «មានពេលវេលាច្រើនដែលយើងមិនចាំបាច់ប្រញាប់ទេ»។ លោកនិយាយថា «អ៊ីរ៉ង់ ដឹងថាពួកគេនៅតែមានបង្អួចបើកចំហដើម្បីជ្រើសរើសដោយភាពឈ្លាសវៃនៅតុចរចា។ អ្វីដែលពួកគេត្រូវធ្វើ គឺបោះបង់ចោលអាវុធនុយក្លេអ៊ែរតាមរបៀបដែលមានន័យ និងអាចបង្ហាញឲ្យឃើញពីការពិត»។ លោក Caine និយាយថា ទីបញ្ជាការកណ្តាលសហរដ្ឋអាមេរិកនៅតែបន្តរក្សាការបិទផ្លូវយ៉ាងតឹងរ៉ឹងនៅកំពង់ផែទាំងអស់ក្នុងប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ ខណៈនាវាចំនួន ៣៤ គ្រឿងត្រូវបានបង្វែរទិសដៅគិតត្រឹមថ្ងៃសុក្រ។ លោក Caine បាននិយាយបន្ថែមថា យោធាសហរដ្ឋអាមេរិកនឹងបន្តរារាំងនាវាអ៊ីរ៉ង់នៅមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក និងនៅមហាសមុទ្រឥណ្ឌា។

ឆ្លើយតបចំពោះការសាកសួរពីសារព័ត៌មានពាក់ព័ន្ធនឹងការសម្រេចរបស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិថៃ ក្នុងការដកខ្លួនចេញពីអនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នា ស្តីពីតំបន់ទាមទារដែនសមុទ្រត្រួតគ្នានៃខ្ពង់រាបបាត សមុទ្រ ដែលបានចុះហត្ថលេខារវាងកម្ពុជា និងថៃ កាលពីឆ្នាំ២០០១ (MOU-2001) អ្នកនាំពាក្យក្រសួង ការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា គូសបញ្ជាក់ថា៖ដូចដែលបានគូសបញ្ជាក់កាលពីថ្ងៃទី៨ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ វាជារឿងគួរឱ្យសោកស្តាយណាស់ ប្រសិនបើប្រទេសថៃសម្រេចចិត្តដកខ្លួនចេញពីអនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នាឆ្នាំ២០០១ នេះ។ លើសពីការ រៀបចំផ្នែកបច្ចេកទេស ការចុះហត្ថលេខាលើ MOU-2001 រវាងកម្ពុជា និងថៃ បានឆ្លុះបញ្ចាំងពីឆន្ទៈពិតប្រាកដ និងផលប្រយោជន៍រួមរបស់ប្រទេសទាំងពីរ ក្នុងការរៀបចំដោយស្មោះត្រង់នូវក្របខ័ណ្ឌមួយ ដែលភាគីទាំងពីរ អាចទទួលយកបាន សម្រាប់ការទាញយកផលប្រយោជន៍រួមពីធនធាននៅក្នុងតំបន់ដែនសមុទ្រត្រួតគ្នា (OCA) ហើយក្នុងពេលដំណាលគ្នានោះ ក៏ជំរុញការកំណត់ព្រំដែនសមុទ្រស្របតាមច្បាប់អន្តរជាតិផងដែរ។ លើលពីនេះ MOU-2001 ក៏តំណាងឱ្យសុឆន្ទៈរបស់ប្រទេសទាំងពីរ ក្នុងកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងកំណត់ព្រំដែនសមុទ្រមួយ ប្រកបដោយមិត្តភាព កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ និងវិបុលភាពរួម។ការដកខ្លួនដោយឯកតោភាគីរបស់ប្រទេសថៃចេញពី MOU-2001 គឺជាជំហានមួយងាកចេញ ពីស្មារតីសហប្រតិបត្តិការ ដែលជាមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃការចុះហត្ថលេខាលើឯកសារនេះ។ ចំពោះកម្ពុជាវិញ កម្ពុជា នៅតែប្តេជ្ញាចិត្តយ៉ាងមុតមាំ និងឥតងាករេចំពោះខ្លឹមសារ និងស្មារតីនៃអនុស្សរណៈនេះ ព្រមទាំងចំពោះសុច្ឆន្ទៈ និងភាពស្មោះត្រង់ ដែលបាននាំឱ្យអនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នានេះ សម្រេចបានកាលពីឆ្នាំ២០០១៕

រដ្ឋបាលរបស់លោកប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ បាននិយាយកាលពីថ្ងៃសុក្រ ទី២៤ ខែមេសា ថា លោកបានចេញការបន្ថែមពេល៩០ថ្ងៃចំពោះការលើកលែងការដឹកជញ្ជូន ដែលនឹងជួយដល់ការផ្គត់ផ្គង់ប្រេង និងជី នៅជុំវិញសហរដ្ឋអាមេរិក ក្នុងពេលមានការរំខានដល់ការផ្គត់ផ្គង់បណ្តាលមកពីសង្គ្រាមនៅអ៊ីរ៉ង់។ការលើកលែងមានស្រាប់ ដែលអនុញ្ញាតឱ្យនាវាបំពាក់ទង់ជាតិបរទេសដឹកជញ្ជូនទំនិញរវាងកំពង់ផែអាមេរិកជាបណ្តោះអាសន្ន នឹងត្រូវផុតកំណត់នៅថ្ងៃទី១៧ ខែឧសភា។ ចំណាត់ការចុងក្រោយនេះ នាំឲ្យកាលបរិច្ឆេទបញ្ចប់មានរហូតដល់ពាក់កណ្តាលខែសីហា។លោកស្រី Taylor Rogers អ្នកនាំពាក្យសេតវិមានបាននិយាយថា «ទិន្នន័យថ្មី ដែលចងក្រងចាប់តាំងពីការលើកលែងដំបូងត្រូវបានចេញបានបង្ហាញថា ការផ្គត់ផ្គង់កាន់តែច្រើន អាចទៅដល់កំពង់ផែសហរដ្ឋអាមេរិកបានលឿនជាងមុន»។ លោកស្រី បាននិយាយបន្ថែមនៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍ថា «ការបន្ថែមពេលនេះ នឹងជួយធានាបានថា ផលិតផលថាមពលសំខាន់ៗ សម្ភារៈឧស្សាហកម្ម និងតម្រូវការកសិកម្មនៅតែមាន»។ លោកស្រីនិយាយថា លោក Trump បានចេញការបន្ថែមពេល៩០ថ្ងៃ។ការវាយប្រហាររបស់សហរដ្ឋអាមេរិក-អ៊ីស្រាអែល លើអ៊ីរ៉ង់ ចាប់តាំងពីថ្ងៃទី២៨ ខែកុម្ភៈ បានធ្វើឱ្យតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ាធ្លាក់ចូលទៅក្នុងសង្គ្រាម ហើយបានបង្កឱ្យមានការសងសឹកពីទីក្រុងតេអេរ៉ង់ក្នុងការបិទច្រកសមុទ្រ Hormuz យ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាព។បញ្ហានេះ បានបណ្តាលឱ្យមានវិបត្តិផ្គត់ផ្គង់ថាមពល ដោយសារតែផ្លូវទឹកនេះជាផ្លូវសំខាន់សម្រាប់ការដឹកជញ្ជូនប្រេង និងឧស្ម័ន ធ្វើឱ្យតម្លៃហក់ឡើងយ៉ាងខ្លាំង។ តម្លៃប្រេងសាំងរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក ក៏កើនឡើងខ្លាំងផងដែរ ដែលបង្កើនសម្ពាធលើថវិកាគ្រួសារនៅមុនការបោះឆ្នោតពាក់កណ្តាលអាណត្តិដ៏សំខាន់។

រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអ៊ីរ៉ង់ លោក Abbas Araqchi បានទៅដល់រដ្ឋធានីអ៊ីស្លាម៉ាបាដ ប្រទេសប៉ាគីស្ថាន កាលពីថ្ងៃសុក្រ ទី២៤ ខែមេសា ដើម្បីពិភាក្សាអំពីសំណើសម្រាប់ការចាប់ផ្តើមជាថ្មីការចរចាសន្តិភាពជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិក ក្នុងពេលមានសញ្ញាមិនចុះសម្រុងគ្នាអំពីថាតើលោកនឹងជួបជាមួយអ្នកចរចាអាមេរិក នៅទីនោះ ឬយ៉ាងណា។ ប្រភពព័ត៌មានពីប្រទេសប៉ាគីស្ថានបាននិយាយថា លោក Araqchi ពុំមានគោលដៅជួបជាមួយអ្នកចរចាអាមេរិកនៅទីក្រុងអ៊ីស្លាម៉ាបាដទេ ខណៈអ្នកនាំពាក្យសេតវិមាន លោកស្រី Karoline Leavitt បាននិយាយថា បេសកជនពិសេស លោក Steve Witkoff និងលោក Jared Kushner នឹងចាកចេញទៅកាន់ប្រទេសប៉ាគីស្ថាន នៅព្រឹកថ្ងៃសៅរ៍នេះ ដើម្បីពិភាក្សាជាមួយមន្ត្រីអ៊ីរ៉ង់។ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសប៉ាគីស្ថាន បានបញ្ជាក់ពីការទៅដល់របស់គណៈប្រតិភូអ៊ីរ៉ង់ ដោយនិយាយថា លោក Araqchi នឹងជួបជាមួយមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ប៉ាគីស្ថាន ដើម្បីពិភាក្សាអំពីកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងសន្តិភាព។ លោក Sheikh Tamim bin Hamad Al Thani របស់ប្រទេសកាតា បានពិភាក្សាអំពីការវិវឌ្ឍនៅក្នុងកិច្ចព្រមព្រៀងបទឈប់បាញ់រវាងទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន និងទីក្រុងតេអេរ៉ង់នៅក្នុងការសន្ទនាតាមទូរស័ព្ទជាមួយប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាមេរិក លោក Donald Trump នេះបើយោងតាមការចេញផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មានរដ្ឋកាតា កាលពីយប់ថ្ងៃសុក្រ។ មេដឹកនាំប្រទេសកាតារូបនេះ និយាយថា ប្រទេសរបស់លោកនឹងបន្តសម្របសម្រួលជាមួយដៃគូនានាដើម្បីគាំទ្រដល់កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងសម្របសម្រួលដឹកនាំដោយប្រទេសប៉ាគីស្ថាន។ លោកស្រី Leavitt និយាយថា សហរដ្ឋអាមេរិក បានឃើញវឌ្ឍនភាពមួយចំនួនពីភាគីអ៊ីរ៉ង់ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានថ្ងៃថ្មីៗនេះ ហើយសង្ឃឹមថានឹងមានក្តីសង្ឃឹមច្រើនទៀតនៅចុងសប្តាហ៍នេះ។ លោកស្រី បាននិយាយបន្ថែមថា អនុប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាមេរិក លោក JD Vance ដែលបានដឹកនាំកិច្ចចរចាជុំទីមួយមិនទទួលបានលទ្ធផលជាមួយអ៊ីរ៉ង់ដើម្បីបញ្ចប់សង្គ្រាមរបស់ខ្លួន បានត្រៀមជាស្រេចដើម្បីធ្វើដំណើរទៅកាន់ប្រទេសប៉ាគីស្ថានចូលរួមក្នុងការចរចា។

មណ្ឌលគិរី-ស្ទឹងត្រែង៖ ឯកឧត្តម​ ឈឹម សៅគី រដ្ឋលេខាធិការប្រចាំការ តំណាងឯកឧត្តម ឆាយ ឫទ្ធិសែន រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងអភិវឌ្ឍន៍ជនបទ នាថ្ងៃទី២៣-២៤ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ បានអញ្ជើញដឹកនាំគណៈកម្មការអន្តរក្រសួង រួមមានក្រសួងអភិវឌ្ឍន៍ជនបទ និងក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ ចុះត្រួតពិនិត្យ វាយតម្លៃប្រគល់-ទទួលបញ្ចប់ជាស្ថាពររយៈពេលធានាសុពលភាពការងារស្ថាបនាផ្លូវ និងសំណង់សិល្បការ្យ ចំនួន ២គម្រោង នៅតាមបណ្តោយខ្សែក្រវាត់ព្រំដែនកម្ពុជា-វៀតណាម និងកម្ពុជា-ឡាវ។ គម្រោងទី១៖ ការងារស្ថាបនាស្ពានបេតុងចំនួន ១កន្លែង ប្រវែង ៤៥ម ទទឹង ៨ម ស្ថាបនាលូប្រអប់បង្កប់មុខបីចំនួន ១កន្លែង លូមូលមុខបីចំនួន ៣កន្លែង លូមូលមុខពីរចំនួន ៤កន្លែង និងលូមូលមុខមួយចំនួន ៧កន្លែង ជាផ្លូវតភ្ជាប់ពីផ្លូវជាតិលេខ៧៦ ត្រង់ចំណុចអូរហ៊ុច ភ្ជាប់ទៅផ្លូវក្រវាត់ព្រំដែនកម្ពុជា-វៀតណាម ក្នុងស្រុកកែវសីមា ខេត្តមណ្ឌលគិរី និងគម្រោងទី២៖ ការងារស្ថាបនាផ្លូវក្រាលល្បាយថ្មភ្នំចំនួន ១ខ្សែ ប្រវែង ៥ ២០០ម៉ែត្រ ទទឹង ៨ម៉ែត្រ កម្រាស់ ០,២ម៉ែត្រ ស្ថាបនាស្ពានបេតុងចំនួន ៤កន្លែង ប្រវែងសរុប ១៥៣ម៉ែត្រ ទទឹង ៨ម៉ែត្រ (១៨ម៉ែត្រ ចំនួន ១កន្លែង ៣០ម៉ែត្រ ចំនួន ១កន្លែង ៤៥ម៉េត្រ ចំនួន ១កន្លែង និង៦០ម៉េត្រ ចំនួន ១កន្លែង) សំណង់ស្ទាក់ទឹកចំនួន ១កន្លែង លូប្រអប់បង្កប់មុខបីចំនួន ៥កន្លែង លូប្រអប់បង្កប់មុខពីរចំនួន ៧កន្លែង និងលូមូលចំនួន ១០៤កន្លែង ស្ថិតនៅលើខ្សែក្រវាត់ព្រំដែនកម្ពុជា-ឡាវ (ច្រកដុងក្រឡ) ស្រុកសៀមប៉ាង ខេត្តស្ទឹងត្រែង អនុវត្តដោយបញ្ជាការដ្ឋានវិស្វកម្ម អគ្គបញ្ជាការ នៃកងយោធពលខេមរភូមិន្ទ។ កិច្ចត្រួតពិនិត្យ និងវាយតម្លៃមានការចូលរួមពីឯកឧត្តម ឈន សេដ្ឋា អនុរដ្ឋលេខាធិការ លោកជំទាវ ឯក គន្ធវារី អនុរដ្ឋលេខាធិការ ក្រុមការងារ គ.ត.វ. នៃក្រសួងអភិវឌ្ឍន៍ជនបទ, តំណាងនាយកដ្ឋានផ្លូវលំជនបទ, ក្រុមការងារមន្ទីរអភិវឌ្ឍន៍ជនបទខេត្តមណ្ឌលគិរី និងខេត្តស្ទឹងត្រែង និងភាគីអ្នកទទួលការ។បន្ទាប់ពីបានត្រួតពិនិត្យ និងប្រជុំពិភាក្សាជាមួយអ្នកទទួលការ អ្នកបច្ចេកទេស និងគណៈកម្មការអន្តរក្រសួងរួចមក គណៈកម្មការឯកភាពទទួលយកលទ្ធផល នៃការអនុវត្តការងាររបស់បញ្ជាការដ្ឋានវិស្វកម្ម អគ្គបញ្ជាការ នៃកងយោធពលខេមរភូមិន្ទ បញ្ចប់សុពលភាពការងារដោយរក្សាបាននូវគុណភាព និងសោភ័ណភាពល្អ ៕ អត្ថបទ ​បាន​ សុខរិទ្ធិ​

ការទន្រ្ទានកាន់កាប់ដីខុសច្បាប់នៅចំណុចជ្រោះដំណាក់ក្បូនក្នុងឧទ្យានជាតិភ្នំក្រវាញ ស្ថិតក្នុងភូមិកោះប៉ោ ឃុំប៉ាក់ខ្លង ស្រុកមណ្ឌលសីមា ខេត្តកោះកុង ត្រូវបានក្រសួងបរិស្ថានចុះពិនិត្យនិងចាត់វិធានការច្បាប់ បន្ទាប់ពីជនល្មើសមិនព្រមរុះរើនិងចាកចេញពីតំបន់ការពារធម្មជាតិ។ ក្រសួងបរិស្ថានបានសហការជាមួយរដ្ឋបាលខេត្ត កោះកុង ដើម្បី៖១. បង្ហាញពីទិដ្ឋភាពច្បាប់ និងទោសទណ្ឌទាក់ទងទៅនឹងការកាប់គាស់ រុករានដីព្រៃ ដើម្បីយកដីធ្វើជាកម្មសិទ្ធិ ក្នុងតំបន់ការពារធម្មជាតិ ដល់ប្រជាពលរដ្ឋដែលចូលមកកាន់កាប់ដីខុសច្បាប់ ហើយតម្រូវឱ្យពួកគាត់រុះរើនិងចាកចេញជាបន្ទាន់ពីចំណុចជ្រោះដំណាក់ក្បូននៃឧទ្យានជាតិជួរភ្នំក្រវាញ២. ត្រូវអនុវត្តច្បាប់ ក្នុងករណីមិនអនុវត្តតាមវិធានការខាងលើ ។សូមបញ្ជាក់ថា នៅថ្ងៃទី២២ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ ក្រុមការងារក្រសួងបរិស្ថាន សហការជាមួយរដ្ឋបាលខេត្តកោះកុង ស្រុកមណ្ឌលសីមា អាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន កម្លាំងប្រដាប់អាវុធ និងតំណាងអង្គការដៃគូ បានចុះពិនិត្យទីតាំងជាក់ស្តែងនិងបានរកឃើញការកាន់កាប់ដីខុសច្បាប់ នៅចំណុចជ្រោះដំណាក់ក្បូនក្នុងឧទ្យានជាតិជួរភ្នំក្រវាញ ស្ថិតក្នុងភូមិកោះប៉ោ ឃុំប៉ាក់ខ្លង ស្រុកមណ្ឌលសីមា ខេត្តកោះកុង។ ការចូលទន្ទ្រានកាន់កាប់ដី និងសាងសង់សំណង់អនាធិបតេយ្យដោយខុសច្បាប់ក្នុងតំបន់ការពាធម្មជាតិ មានខ្ទម តូបលក់ដូរ រោងលំហែ និងបន្ទប់ទឹកប្រមាណជា១០០កន្លែង។ ការចូលទន្ទ្រានកាន់កាប់ដីដោយខុសច្បាប់ក្នុងតំបន់ការពារធម្មជាតិនេះ ជាអំពើល្មើសនឹងមាត្រា៨៥១ ត្រង់ចំណុច ច នៃក្រមបរិស្ថាននិងធនធានធម្មជាតិ។