​មេដឹកនាំតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ា និងមន្ត្រីសហភាពអឺរ៉ុប បានបញ្ចប់កិច្ចប្រជុំកំពូលក្រៅផ្លូវការនៅប្រទេសស៊ីបកាលពីថ្ងៃសុក្រ ទី២៤ ខែមេសា ដើម្បីពិភាក្សាអំពីបញ្ហាប្រឈមក្នុងតំបន់ និងឱកាសសហប្រតិបត្តិការ។ប្រធានាធិបតីស៊ីរី លោក Ahmed al-Sharaa ប្រធានាធិបតីអេហ្ស៊ីប លោក Abdel Fattah el-Sisi ព្រះអង្គម្ចាស់ Hussein bin Abdullah II របស់ប្រទេសហ្ស៊កដានី និងប្រធានាធិបតីលីបង់ លោក Joseph Aoun បានចូលរួមកិច្ចប្រជុំការងាររបស់មេដឹកនាំសហភាពអឺរ៉ុបនៅទីក្រុងនីកូស៊ី។ កិច្ចប្រជុំកំពូលក្រៅផ្លូវការនេះ ផ្តោតលើបរិយាកាសភូមិសាស្ត្រនយោបាយ និងការឆ្លើយតបរបស់សហភាពអឺរ៉ុបចំពោះជម្លោះក្នុងតំបន់ ជាពិសេសស្ថានភាពនៅអ៊ីរ៉ង់ និងតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ា និងលើការពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងសហភាពអឺរ៉ុប និងដៃគូសំខាន់ៗនៅមជ្ឈិមបូព៌ា។ប្រធានាធិបតីលីបង់ លោក Joseph Aoun និងប្រធានាធិបតីស៊ីរី លោក Ahmed al-Sharaa បានអំពាវនាវឱ្យមានកិច្ចសហប្រតិបត្តិការក្នុងតំបន់ឱ្យកាន់តែរឹងមាំ និងបានព្រមានអំពីហានិភ័យសន្តិសុខ និងសេដ្ឋកិច្ចដែលកំពុងកើនឡើង រួមទាំងការគំរាមកំហែងដល់ពាណិជ្ជកម្មសកល ក្នុងអំឡុងពេលកិច្ចប្រជុំកំពូលសហភាពអឺរ៉ុប ។

​នៅមូលដ្ឋានយោធាប្រទេសរ៉ូម៉ានី មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់របស់សម្ព័ន្ធយោធាណាតូ និងក្រុមហ៊ុនកិច្ចសន្យាការពារជាតិ បានសម្លឹងមើលទៅលើអាកាស ខណៈប្រព័ន្ធប្រឆាំងយានដ្រូនដែលផលិតដោយអាមេរិក កំពុងឆ្លងកាត់ការធ្វើតេស្តចុងក្រោយ មុនពេលកងទ័ពរ៉ូម៉ានី ចាប់ផ្តើមប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធនេះ។ រ៉ូម៉ានី ជារដ្ឋរបស់សហភាពអឺរ៉ុប និងណាតូ មានព្រំដែនគោករួមប្រវែង៦៥០គីឡូម៉ែត្រ ជាមួយអ៊ុយក្រែន ហើយមានយានដ្រូនរំលោភលើដែនអាកាសរបស់ខ្លួន និងមានបំណែកធ្លាក់ចូលទឹកដីនេះម្តងហើយម្តងទៀត ចាប់តាំងពីរុស្ស៊ី ចាប់ផ្តើមវាយប្រហារលើកំពង់ផែអ៊ុយក្រែនឆ្លងកាត់ទន្លេ Danube ។ ក្នុងរយៈពេលជាងពីរសប្តាហ៍ក្នុងខែមេសានេះ ទីបញ្ជាការសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់ណាតូ និងក្រសួងការពារជាតិរ៉ូម៉ានី បានសាកល្បងដំណោះស្រាយការពារដែនអាកាសថ្មីពីក្រុមហ៊ុនកិច្ចសន្យាឯកជន ជាការធ្វើតេស្តជាបន្តបន្ទាប់ និងជាផ្នែកនៃកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់សម្ព័ន្ធមិត្តកាន់តែទូលំទូលាយ ដើម្បីកសាងការការពាររួមគ្នាប្រឆាំងការវាយប្រហារដោយយានដ្រូន។ នៅតំបន់ Capu Midia អ្នកសង្កេតការណ៍អឺរ៉ុប អ្នកជំនាញយានដ្រូនអ៊ុយក្រែន មន្ត្រីណាតូ និងរ៉ូម៉ានី បានសាកល្បងយានដ្រូនស្ទាក់ចាប់ សាកល្បងរ៉ាដា ឧបករណ៍ចាប់សញ្ញា ឧបករណ៍ប្រឆាំងការក្លែងបន្លំ និងឧបករណ៍បង្អាក់បរព័ន្ធអេឡិចត្រូនិកជាច្រើនប្រភេទពីក្រុមហ៊ុនឯកជនជាច្រើនក្រុមហ៊ុន។ ក្នុងចំណោមនោះមាន Merops ដែលជាប្រព័ន្ធប្រឆាំងយានដ្រូនមានតម្លៃទាប ដំណើរការដោយបញ្ញាសិប្បនិម្មិត (AI) ត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយក្រុមហ៊ុន Project Eagle ជាក្រុមហ៊ុនមានមូលដ្ឋាននៅសហរដ្ឋអាមេរិក គាំទ្រដោយអតីតនាយកប្រតិបត្តិក្រុមហ៊ុន Google លោក Eric Schmidt ដែលប្រទេសរ៉ូម៉ានី បានទទួលពីរដ្ឋាភិបាលសហរដ្ឋអាមេរិក កាលពីខែតុលា ឆ្នាំមុន។ ការការពារដែនអាកាសរបស់ប្រទេសរ៉ូម៉ានី បច្ចុប្បន្នរួមមានយន្តហោះចម្បាំង F-16 ប្រព័ន្ធប៉ាទ្រីយ៉ូត( Patriot) ជើងទម្របាញ់រ៉ូកែត HIMARS របស់ក្រុមហ៊ុន Lockheed Martin មីស៊ីលChiron បាញ់ពីលើដីទៅអាកាសរយៈចម្ងាយជិតរបស់កូរ៉េខាងត្បូង និងកាំភ្លើងធំប្រឆាំងយន្តហោះ Gepard របស់ប្រទេសអាល្លឺម៉ង់។

​រុស្ស៊ី បានសន្យាសងសឹកប្រឆាំងនឹងទណ្ឌកម្មជុំថ្មីពីសហភាពអឺរ៉ុប។ ប្លុកអឺរ៉ុប បានប្រកាសពីទណ្ឌកម្មនៅក្នុងសប្តាហ៍នេះ រួមជាមួយនឹងកញ្ចប់ប្រាក់កម្ចីសម្រាប់ប្រទេសអ៊ុយក្រែនមានតម្លៃ៩០ពាន់លានអឺរ៉ូ ឬប្រហែល១០៥ពាន់លានដុល្លារ។ទណ្ឌកម្មទាំងនេះ ដាក់គោលដៅទៅលើស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុ និងវិស័យថាមពលដែលរកប្រាក់ចំណូលបានរបស់រុស្ស៊ី។អ្នកនាំពាក្យវិមានក្រឹមឡាំង លោក Dmitry Peskov បាននិយាយកាលពីថ្ងៃសុក្រថា រុស្ស៊ី មានបទពិសោធន៍យ៉ាងច្រើនក្នុងការកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់ពីទណ្ឌកម្ម និងបានបន្តសកម្មភាពរបស់ខ្លួន។អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេស លោកស្រី Maria Zakharova បាននិយាយថា ទណ្ឌកម្មនឹងត្រូវបានឆ្លើយតបយ៉ាងមុតមាំស្របតាមផលប្រយោជន៍របស់ទីក្រុងមូស្គូ។ កាលពីថ្ងៃសុក្រ រុស្ស៊ី និងអ៊ុយក្រែន បានប្រកាសថា ពួកគេបានដោះដូរឈ្លើយសឹកចំនួន១៩៣នាក់ ដោយឈ្លើយសឹកមួយចំនួន ត្រូវបានគេឃើញដណ្តប់ទង់ជាតិរបស់ពួកគេ។

​របាយការណ៍ថ្មីមួយបានបង្ហាញពីទំហំ និងផលប៉ះពាល់នៃវិបត្តិស្បៀងនៅជុំវិញពិភពលោក។ របាយការណ៍និយាយថា ប្រជាជនចំនួន ២៦៦ លាននាក់បានជួបប្រទះនឹង «កម្រិតខ្ពស់នៃអសន្តិសុខស្បៀងធ្ងន់ធ្ងរ» ក្នុងឆ្នាំ២០២៥។ តួលេខនេះបង្ហាញថា ២២,៩ ភាគរយនៃចំនួនប្រជាជននៅក្នុងប្រទេស និងដែនដីចំនួន ៤៧ បានគ្របដណ្តប់នៅក្នុងការតាមដានស្ថានភាព។ សមាមាត្រនេះ បានកើនឡើងជិតទ្វេដង ពីឆ្នាំ ២០១៦។របាយការណ៍នេះ ត្រូវបានចេញផ្សាយកាលពីថ្ងៃសុក្រដោយអង្គការស្បៀងអាហារ និងកសិកម្ម និងអង្គការផ្សេងៗទៀត។ របាយការណ៍និយាយថា ជម្លោះ និងអសន្តិសុខ គឺជាកត្តាជំរុញចម្បងនៃកង្វះស្បៀងធ្ងន់ធ្ងរ។ នៅតំបន់ហ្កាហ្សា ប្រជាជនប្រហែល ២ លាននាក់ត្រូវបានគេនិយាយថាបានរងផលប៉ះពាល់។របាយការណ៍និយាយថា ទីផ្សារថាមពល និងជី កំពុងរងផលប៉ះពាល់ដោយជម្លោះនៅអ៊ីរ៉ង់ និងការបិទច្រកសមុទ្រហ័រមូស។ របាយការណ៍ព្រមានថា ការរំខានដល់ការដឹកជញ្ជូនដែលនៅតែបន្តអាចបង្កើតហានិភ័យកាន់តែទូលំទូលាយសម្រាប់ទីផ្សារកសិកម្ម និងស្បៀងអាហារពិភពលោក។អ្នកនាំពាក្យរងរបស់អង្គការយូនីសេហ្វ លោក Ricardo Pires បានប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានថា ទស្សនវិស័យសម្រាប់ឆ្នាំ ២០២៦ «គួរឱ្យព្រួយបារម្ភខ្លាំង»។ លោកក៏បាននិយាយផងដែរថា «ជម្លោះដែលកំពុងកើនឡើង វិបត្តិអាកាសធាតុ និងការរំខានដល់ទីផ្សារពិភពលោក គំរាមកំហែងដល់ការជំរុញឱ្យកុមារកាន់តែច្រើនធ្លាក់ចូលទៅក្នុងស្ថានភាពកង្វះអាហារូបត្ថម្ភធ្ងន់ធ្ងរ»។

​តុលាការឧទ្ធរណ៍បានចេញសេចក្តីសម្រេចថា បម្រាមលើពាក្យសុំសិទ្ធិជ្រកកោនរបស់លោកប្រធានាធិបតី Donald Trump នៅសហរដ្ឋអាមេរិក គឺខុសច្បាប់ ជាការរារាំងដល់ការបង្ក្រាបអន្តោប្រវេសន៍របស់រដ្ឋបាលលោក។នៅក្នុងសេចក្តីសម្រេចមួយ ដែលបានចេញកាលពីថ្ងៃសុក្រ គណៈកម្មការចៅក្រមបីរូបមកពីតុលាការឧទ្ធរណ៍សហរដ្ឋអាមេរិកនៅទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនឌីស៊ី បានរកឃើញថា ច្បាប់ដែលមានស្រាប់ ជាច្បាប់អន្តោប្រវេសន៍ និងសញ្ជាតិ ផ្តល់សិទ្ធិដល់ប្រជាជនដើម្បីដាក់ពាក្យស្នើសុំសិទ្ធិជ្រកកោន នៅតាមព្រំដែន។លោក Trump បានចេញបម្រាមសិទ្ធិសុំជ្រកកោននៅក្នុងសេចក្តីប្រកាសមួយកាលពីថ្ងៃទី២០ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៥ នៅថ្ងៃដំបូងនៃអាណត្តិទីពីររបស់លោក។ ប៉ុន្តែតុលាការឧទ្ធរណ៍ បានសួរថាតើការផ្អាកសិទ្ធិជ្រកកោនដោយឯកតោភាគីស្ថិតនៅក្នុងអំណាចរបស់ប្រធានាធិបតី ដែរឬទេ។ សេចក្តីសម្រេចនេះបាននិយាយថា «សភាពុំមានបំណងផ្តល់អំណាចប្រតិបត្តិដកចេញច្បាប់ដ៏ទូលំទូលាយដែលខ្លួនបានអះអាងនោះទេ»។ «ដូច្នេះ សេចក្តីប្រកាស និងការណែនាំ គឺខុសច្បាប់ក្នុងកម្រិតដែលពួកគេគេចវេះនីតិវិធីដកចេញច្បាប់អន្តោប្រវេសន៍ និងសញ្ជាតិ (INA) និងទុកមួយឡែកច្បាប់សហព័ន្ធដែលផ្តល់សិទ្ធិដល់បុគ្គលក្នុងការដាក់ពាក្យស្នើសុំ និងត្រូវបានពិចារណាសុំសិទ្ធិជ្រកកោន»។ ខណៈចៅក្រម បានរារាំងក្រឹត្យរបស់លោក Trump វាមិនទាន់ច្បាស់នោះថាតើផលប៉ះពាល់ភ្លាមៗរបស់វានឹងទៅជាយ៉ាងណានោះ។ សេតវិមានបានបង្ហាញសញ្ញារួចហើយថា ខ្លួនមានផែនការប្តឹងឧទ្ធរណ៍។ លោក Trump បានធ្វើឱ្យបញ្ហាអន្តោប្រវេសន៍ក្លាយជាសសរស្តម្ភដ៏សំខាន់នៃយុទ្ធនាការបោះឆ្នោតឡើងវិញកាលពីឆ្នាំ ២០២៤ របស់លោក ដោយសន្យាថានឹងទប់ស្កាត់អ្វីដែលលោកពិពណ៌នាថាជា «ការឈ្លានពាន» របស់ជនអន្តោប្រវេសន៍ដោយការបិទព្រំដែនភាគខាងត្បូងសហរដ្ឋអាមេរិក។

រាជរដ្ឋាភិបាលចំណាយថវិកាប្រមាណ ៣៥លានដុល្លារអាមេរិក ជួយជ្រោមជ្រែងដល់ក្រុមហ៊ុនវិនិយោគលើវិស័យអគ្គិសនីប្រើធ្យូងថ្ម និងប្រេង ក្នុងកំឡុងពេលប្រេងឥន្ធនៈឡើងថ្លៃ ជួយទប់លំនឹងការប្រើប្រាស់ថាមពល ដើម្បីកាត់បន្ថយការប៉ះពាល់សេដ្ឋកិច្ច និងជីវភាព ប្រជាជនកម្ពុជា។ឯកឧត្តម កែវ រតនៈ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងរ៉ែ និងថាមពល លើកឡើងអំពីការជួយជ្រោមជ្រែងលើវិស័យអគ្គិសនីរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល នៅក្នុងកំឡុងពេលប្រេងឥន្ធនៈឡើងថ្លៃ នៅក្នុងការអញ្ជើញបើកសម្ពោធដាក់ឱ្យដំណើរការរោងចក្រស្លមួយកន្លែង នៅខេត្តកំពង់ធំ ថា ជុំវិញការប្រើប្រាស់អគ្គិសនីនៅកម្ពុជា មិនថាវិស័យឧស្សាហកម្ម លំនៅឋាន ពាណិជ្ជកម្ម កសិកម្ម និងវិស័យដឹកជញ្ជូនដែលប្រើប្រាស់ រថយន្តអគ្គិសនី គឺគ្មានរងផលប៉ះពាល់នោះទេ ទាំងបរិមាណនៃការផ្គត់ផ្គត់អគ្គិសនី និងថ្លៃអគ្គិសនី ក្នុងកំឡុងពេលប្រេងឥន្ធនៈឡើង ថ្លៃនេះ។ឯកឧត្តម បន្ថែមថា បញ្ហានេះដែលមិនរងការប៉ះពាល់នេះ ដោយសាររាជរដ្ឋាភិបាលមានអគ្គិសនីកម្ពុជាដែលាបង្អែក និងថាម- ពលភាគច្រើនបានយកចេញពីប្រភពនៅក្នុងប្រទេស។ ឯកឧត្តមបន្តថា ចំពោះការមិនឡើងថ្លៃអគ្គិសនីសម្រាប់ឧស្សាហកម្ម កសិកម្ម លំនៅឋាន ពាណិជ្ជកម្ម និងវិស័យដឹកជញ្ជូននេះជាដើម ដោយរាជរដ្ឋាភិបាលបានចេញជួសអំពីការប៉ះពាល់ខ្លះៗ នៅក្នុងកំឡុងពេល ប្រេងឥន្ធនៈឡើងថ្លៃ ដែលការជួយជ្រោមជ្រែងនេះមានទឹកប្រាក់ប្រមាណ ៣៥ លានដុល្លារអាមេរិក។សូមបញ្ជាក់ថា ការផ្គត់ផ្គង់អគ្គិសនីនៅកម្ពុជាក្នុងឆ្នាំ២០២៥ បានកើនឡើងជិត ៦ ពាន់មេហ្កាវ៉ាត់ ក្នុងនោះថាមពលស្អាតមានចំនួន ប្រមាណជាង ៦៣% ដោយបានធ្វើឱ្យប្រទេសកម្ពុជាក្លាយជាប្រទេសទី២ ដែលមានថាមពលស្អាតខ្ពស់ជាងគេបន្ទាប់ពីប្រទេសឡាវ។ បញ្ហានេះបើតាមផែនការ កម្ពុជានឹងជំរុញថាមពលស្អាតយ៉ាងតិចដល់ ៧០% នៅត្រឹមឆ្នាំ២០៣០។ ចំណែកបណ្តាញបញ្ជូនអគ្គិសនី វិញ, គិតត្រឹមចុងឆ្នាំ២០២៥ បានកើនដល់ជាង ៤ ពាន់គីឡូម៉ែត្រ និងមានអនុស្ថានីយកើនដល់ ៧៥ (កើនចំនួន៥អនុស្ថានីយ) និង បច្ចុប្បន្នមានខ្សែបណ្តាញបញ្ជូន និងអនុស្ថានីយ អាចផ្តល់ប្រភពអគ្គិសនីដល់រាជធានី/ខេត្ត ទាំងចំនួន២៥ដោយផ្ទាល់៕អត្ថបទ៖ សុន រ៉ាឌី

ភ្នំពេញ ៖ ក្នុងត្រីមាសទី១ ឆ្នាំនេះ កម្ពុជាបានបន្តបង្ហាញសញ្ញាវិជ្ជមានលើវិស័យវិនិយោគ ដោយមានរោងចក្រ និងសហគ្រាសថ្មីៗជាច្រើន ដែលមានដើមទុនចុះបញ្ជីក្នុងទំហំទឹកប្រាក់សរុបជាង ៤,៨០០លានដុល្លារអាម៉េរិក ជាមួយក្រសួងឧស្សាហកម្ម វិទ្យាសាស្រ្ត បច្ចេកវិទ្យា និងនវានុវត្តន៍។ អ្នកជំនាញសេដ្ឋកិច្ច មើលឃើញថា កំណើនគួរឱ្យកត់សម្គាល់នេះ ជាសញ្ញាបញ្ជាក់ពីការកើនឡើងនៃទំនុកចិត្តរបស់វិនិយោគិនក្នុងស្រុក និងអន្តរជាតិលើសក្តានុពលសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា។ឯកឧត្តម ហេង សុគង់ រដ្ឋលេខាធិការ និងអ្នកនាំពាក្យក្រសួងឧស្សាហកម្ម វិទ្យាសាស្រ្ត បច្ចេកវិទ្យា និងនវានុវត្តន៍ បានប្រាប់ BTV ថា ក្នុងរយៈពេល៣ខែដើមឆ្នាំ២០២៦នេះ ក្រសួងឧស្សាហកម្ម ទទួលបានគម្រោងវិនិយោគចុះបញ្ជីកើនឡើងគួរឱ្យកត់សម្គាល់ ដែលមានសរុបចំនួន ៦២៦មូលដ្ឋាន ជាមួយនឹងដើមទុនចុះបញ្ជីក្នុងទំហំទឹកប្រាក់សរុប ៤,៨៧០លានដុល្លារអាម៉េរិក។ ក្នុងចំណោមរោងចក្រទាំង ៦២៦នេះ គឺ រោងចក្រ/សហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យម បានបង្កើតថ្មីកើនឡើងរហូតទៅដល់ចំនួន ៥០០ មូលដ្ឋាន និងរោងចក្រធុនធំ មានចំនួន ១២៦ រោងចក្រ ដែលនេះគឺជាកំណើនមួយដ៏ធំ មិនធ្លាប់មាន បើធៀបទៅនឹងបណ្តាឆ្នាំកន្លងមក។អ្នកនាំពាក្យរូបនេះ ពន្យល់ថា ការកើនឡើងនេះគឺដោយសារស្ថានភាពនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាគឺជាប្រទេសមួយដែលស្ថិតនៅចំណុចកណ្តាលនៃបណ្តាប្រទេសអាស៊ាន ដែលជាចំណុចប្រសព្វតភ្ជាប់នៃប្រព័ន្ធដឹកជញ្ជូនដ៏សំខាន់នៅក្នុងតំបន់។ ជាមួយគ្នាប្រទេសកម្ពុជា មានសក្តានុពលកម្លាំងពលកម្មវ័យក្មេងច្រើនរហូតដល់ជាង ៧០% នៅទូទាំងប្រទេស។ បន្ថែមពីនេះ ច្បាប់វិនិយោគថ្មីរបស់ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ក៏មានភាពទាក់ទាញ និងមានការអនុគ្រោះច្រើនដល់វិនិយោគិន។ ច្បាប់វិនិយោគថ្មីនេះ ត្រូវបានគេចាត់ថា មានលក្ខណៈល្អជាងគេ បើធៀបទៅនឹងបណ្តាប្រទេសនៅក្នុងតំបន់អាស៊ាន។ ទន្ទឹមនឹងនេះ ប្រទេសកម្ពុជាមានស្ថិរភាពនៃថាមពលអគ្គិសនីលើបណ្តាញជាតិ ជាពិសេស ប្រភពថាមពលអគ្គិសនីកកើតឡើងវិញ ដែលមានរហូតដល់ ៦៣% នាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ ដែលនេះក៏ជាចំណុចមួយដ៏ទាក់ទាញបំផុត ផងដែរ។ជុំវិញកំណើននេះ លោកបណ្ឌិត ជ័យ តិច អ្នកស្រាវជ្រាវការអភិវឌ្ឍសង្គម-សេដ្ឋកិច្ច មើលឃើញថា ការទាក់ទាញគម្រោងវិនិយោគថ្មីៗនាពេលគឺដោយសារប្រទេសកម្ពុជាមានភាពអំណោយផលនៃទីតាំងភូមិសាស្រ្ត ដែលស្ថិតនៅចំណុចកណ្តាលនៃបណ្តាប្រទេសក្នុងតំបន់អាស៊ានដែលបង្កលក្ខណៈងាយស្រួលដល់ការដឹកជញ្ជូន និងឡូជីស្ទិក ស្រពពេល រាជរដ្ឋាភិបាលបានខិតខំការកែទម្រងគោលនយោបាយនានា ដើម្បីលើកកម្ពស់បរិយាកាសធុរកិច្ចនិងបង្កភាពងាយស្រួលដល់ការចុះបញ្ជីអាជីវកម្មរបស់វិនយោគិនឱ្យកាន់តែងាយស្រួល លឿនរហ័ស និងមិនស្មុកស្មាញ ជាដើម។សូមបញ្ជាក់ថា ចលនាគាំទ្រផលិតផលក្នុងស្រុកពីសំណាក់ប្រជាពលរដ្ឋយ៉ាងផុលផុស បានជំរុញទឹកចិត្តឱ្យវិនិយោគិន ទាំងក្នុងស្រុក និងក្រៅស្រុក បានបោះទុនវិនិយោគបង្កើតរោងចក្រ/សហគ្រាសថ្មីៗ ក៏ដូចជា ធ្វើការពង្រីកនូវខ្សែច្រវ៉ាក់ផលិតកម្មរបស់ខ្លួន មានការកើនឡើងគួរឱ្យកត់សម្គាល់នាពេលនេះ ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានខែដើមឆ្នាំនេះ។កាលពីថ្មីៗនេះ ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី (ADB) បានព្យាករថា សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជានឹងកើនឡើង ៤.៥% ក្នុងឆ្នាំ២០២៦ ប្រសិនបើការរំខានដល់ទីផ្សារទំនិញសកល បង្កឡើងដោយជម្លោះនៅមជ្ឈិមបូព៌ា មិនត្រូវបានអូសបន្លាយយូរ ហើយ សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា ត្រូវបានព្យាករថានឹងកើនឡើងថែមទៀតដល់ ៥.០% នៅឆ្នាំ២០២៧ ដោយសារស្ថានភាពនៅក្រៅប្រទេសមានភាពប្រសើរឡើង ហើយកំណែទម្រង់ក្នុងស្រុកបន្តលើកកម្ពស់ផលិតភាពសេដ្ឋកិច្ច៕អត្ថបទ៖ ធូ វិរៈ 

​អ៊ីស្រាអែល បានបន្តការវាយប្រហាររបស់ខ្លួនទៅលើភាគខាងត្បូងប្រទេសលីបង់ ប៉ុន្មានម៉ោងបន្ទាប់ពីបទឈប់បាញ់រវាងប្រទេសទាំងពីរត្រូវបានបន្ថែមពេលបីសប្តាហ៍ទៀត។យោធាប្រទេសអ៊ីស្រាអែលកាលពីថ្ងៃសុក្របាននិយាយថា ខ្លួនបាន «កម្ចាត់» អ្នកប្រយុទ្ធក្រុមហេសបូឡាចំនួន៦នាក់នៅក្នុងការបាញ់តគ្នានៅក្នុងតំបន់ Bint Jbeil ភាគខាងត្បូងប្រទេសលីបង់។ ក្រសួងសុខាភិបាលលីបង់ ក៏បានរាយការណ៍ផងដែរថា មនុស្សពីរនាក់ត្រូវបានសម្លាប់ក្នុងការវាយប្រហារតាមអាកាសរបស់អ៊ីស្រាអែលនៅតំបន់ Touline ភាគខាងត្បូង។ការវាយប្រហារទាំងនេះ បង្ហាញពីការបំពានចុងក្រោយនៃបទឈប់បាញ់ដែលបានចាប់ផ្តើមនៅថ្ងៃទី១៦ខែមេសា បន្ទាប់ពីការប្រយុទ្ធគ្នារយៈពេលជាច្រើនសប្តាហ៍រវាងអ៊ីស្រាអែល និងក្រុមហេសបូឡា ជាក្រុមប្រដាប់អាវុធនៅប្រទេសលីបង់។កងកម្លាំងអ៊ីស្រាអែល ក៏នៅតែឈរជើងនៅភាគខាងត្បូងប្រទេសលីបង់ បន្ទាប់ពីបានបង្កើតអ្វីដែលគេហៅថា «ខ្សែបន្ទាត់លឿង» នៅក្នុងតំបន់ ស្រដៀងគ្នាទៅនឹងវិធានការយោធារបស់អ៊ីស្រាអែលនៅក្នុងតំបន់ហ្កាហ្សាដែលត្រូវបានហ៊ុមព័ទ្ធ។ក្រសួងសុខាភិបាលលីបង់ បាននិយាយថា ចំនួនអ្នកស្លាប់ចាប់តាំងពីការប្រយុទ្ធគ្នារវាងយោធាអ៊ីស្រាអែល និងក្រុមហេសបូឡា បានផ្ទុះឡើងនៅថ្ងៃទី២ ខែមីនា បានកើនឡើងដល់ ២.៤៩១ នាក់ និង ៧.៧១៩ នាក់បានរងរបួស។

រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិសហរដ្ឋអាមេរិក លោក Pete Hegseth បាននិយាយកាលពីថ្ងៃសុក្រ ទី២៤ ខែមេសា ថា ការបិទផ្លូវរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកលើអ៊ីរ៉ង់ កំពុងរាលដាលនៅទូទាំងពិភពលោក ដោយនិយាយបន្ថែមថា ទីក្រុងតេអេរ៉ង់មានឱកាសបង្កើត «កិច្ចព្រមព្រៀងដ៏ល្អ» ជាមួយទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន។ លោក Hegseth បាននិយាយទៅកាន់អ្នកសារព័ត៌មានថា «ការបិទផ្លូវរបស់យើង កំពុងកើនឡើង ហើយកំពុងរាលដាលនៅទូទាំងពិភពលោក»។លោកនិយាយថា «គ្មាននរណាម្នាក់បើកនាវាពីច្រកសមុទ្រ Hormuz ទៅកាន់កន្លែងណាមួយក្នុងពិភពលោក ដោយគ្មានការអនុញ្ញាតពីកងទ័ពជើងទឹកសហរដ្ឋអាមេរិកនោះទេ»។ប្រភពព័ត៌មានពីប្រទេសប៉ាគីស្ថានចំនួនបី បានប្រាប់សារព័ត៌មានរ៉យទ័រកាលពីថ្ងៃសុក្រថា កិច្ចចរចាសន្តិភាពរវាងអ៊ីរ៉ង់ និងសហរដ្ឋអាមេរិក អាចចាប់ផ្តើមឡើងវិញក្នុងពេលឆាប់ៗនេះនៅក្នុងប្រទេសប៉ាគីស្ថាន។ដោយឈរនៅក្បែរឧត្តមសេនីយ៍ជាន់ខ្ពស់អាមេរិក លោក Dan Caine លោកHegseth បាននិយាយថា សហរដ្ឋអាមេរិក «មិនអន្ទះសារនោះទេ» ចំពោះកិច្ចព្រមព្រៀងជាមួយអ៊ីរ៉ង់ និងបាននិយាយម្តងទៀតអំពីការលើកឡើងកាលពីពេលមុនរបស់លោក Trump ថា «មានពេលវេលាច្រើនដែលយើងមិនចាំបាច់ប្រញាប់ទេ»។ លោកនិយាយថា «អ៊ីរ៉ង់ ដឹងថាពួកគេនៅតែមានបង្អួចបើកចំហដើម្បីជ្រើសរើសដោយភាពឈ្លាសវៃនៅតុចរចា។ អ្វីដែលពួកគេត្រូវធ្វើ គឺបោះបង់ចោលអាវុធនុយក្លេអ៊ែរតាមរបៀបដែលមានន័យ និងអាចបង្ហាញឲ្យឃើញពីការពិត»។ លោក Caine និយាយថា ទីបញ្ជាការកណ្តាលសហរដ្ឋអាមេរិកនៅតែបន្តរក្សាការបិទផ្លូវយ៉ាងតឹងរ៉ឹងនៅកំពង់ផែទាំងអស់ក្នុងប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ ខណៈនាវាចំនួន ៣៤ គ្រឿងត្រូវបានបង្វែរទិសដៅគិតត្រឹមថ្ងៃសុក្រ។ លោក Caine បាននិយាយបន្ថែមថា យោធាសហរដ្ឋអាមេរិកនឹងបន្តរារាំងនាវាអ៊ីរ៉ង់នៅមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក និងនៅមហាសមុទ្រឥណ្ឌា។

ឆ្លើយតបចំពោះការសាកសួរពីសារព័ត៌មានពាក់ព័ន្ធនឹងការសម្រេចរបស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិថៃ ក្នុងការដកខ្លួនចេញពីអនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នា ស្តីពីតំបន់ទាមទារដែនសមុទ្រត្រួតគ្នានៃខ្ពង់រាបបាត សមុទ្រ ដែលបានចុះហត្ថលេខារវាងកម្ពុជា និងថៃ កាលពីឆ្នាំ២០០១ (MOU-2001) អ្នកនាំពាក្យក្រសួង ការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា គូសបញ្ជាក់ថា៖ដូចដែលបានគូសបញ្ជាក់កាលពីថ្ងៃទី៨ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ វាជារឿងគួរឱ្យសោកស្តាយណាស់ ប្រសិនបើប្រទេសថៃសម្រេចចិត្តដកខ្លួនចេញពីអនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នាឆ្នាំ២០០១ នេះ។ លើសពីការ រៀបចំផ្នែកបច្ចេកទេស ការចុះហត្ថលេខាលើ MOU-2001 រវាងកម្ពុជា និងថៃ បានឆ្លុះបញ្ចាំងពីឆន្ទៈពិតប្រាកដ និងផលប្រយោជន៍រួមរបស់ប្រទេសទាំងពីរ ក្នុងការរៀបចំដោយស្មោះត្រង់នូវក្របខ័ណ្ឌមួយ ដែលភាគីទាំងពីរ អាចទទួលយកបាន សម្រាប់ការទាញយកផលប្រយោជន៍រួមពីធនធាននៅក្នុងតំបន់ដែនសមុទ្រត្រួតគ្នា (OCA) ហើយក្នុងពេលដំណាលគ្នានោះ ក៏ជំរុញការកំណត់ព្រំដែនសមុទ្រស្របតាមច្បាប់អន្តរជាតិផងដែរ។ លើលពីនេះ MOU-2001 ក៏តំណាងឱ្យសុឆន្ទៈរបស់ប្រទេសទាំងពីរ ក្នុងកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងកំណត់ព្រំដែនសមុទ្រមួយ ប្រកបដោយមិត្តភាព កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ និងវិបុលភាពរួម។ការដកខ្លួនដោយឯកតោភាគីរបស់ប្រទេសថៃចេញពី MOU-2001 គឺជាជំហានមួយងាកចេញ ពីស្មារតីសហប្រតិបត្តិការ ដែលជាមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃការចុះហត្ថលេខាលើឯកសារនេះ។ ចំពោះកម្ពុជាវិញ កម្ពុជា នៅតែប្តេជ្ញាចិត្តយ៉ាងមុតមាំ និងឥតងាករេចំពោះខ្លឹមសារ និងស្មារតីនៃអនុស្សរណៈនេះ ព្រមទាំងចំពោះសុច្ឆន្ទៈ និងភាពស្មោះត្រង់ ដែលបាននាំឱ្យអនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នានេះ សម្រេចបានកាលពីឆ្នាំ២០០១៕