ប្រភពពីរដ្ឋាភិបាល បានឲ្យដឹងថា រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអ៊ីរ៉ង់ លោក Abbas Araghchi ត្រូវបានគេរំពឹងថា នឹងធ្វើដំណើរទៅដល់ទីក្រុងអ៊ីស្លាម៉ាបាដ នាយប់ថ្ងៃសុក្រ (ទី២៤ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦) នេះ ជាមួយនឹងគណៈប្រតិភូតូចមួយ ខណៈដែលកិច្ចប្រឹងប្រែងផ្នែកការទូត នៅតែបន្ត ជុំវិញលទ្ធភាពដែលអាចកើតមានកិច្ចចរចា រវាងសហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៊ីរ៉ង់។យោងតាមប្រភពពីរដ្ឋាភិបាល បានឲ្យដឹងថា ក្រុមសម្របសម្រួលរបស់ប៉ាគីស្ថាន ត្រូវបានគេរំពឹងថា នឹងធ្វើការពិភាក្សាសំខាន់ៗដែលមានគោលបំណងសម្របសម្រួលជុំទី២ នៃ «កិច្ចចរចាសន្តិភាព» រវាងសហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៊ីរ៉ង់ នៅទីក្រុងអ៊ីស្លាម៉ាបាដ។ ប្រភពទាំងនេះបានបង្ហើបឲ្យដឹងថា លទ្ធផលនៃការទំនាក់ទំនងដែលកំពុងបន្តនេះ អាចនាំឲ្យមានការចរចាជុំមួយទៀតដែលត្រូវបានធ្វើឡើង នៅក្នុងរដ្ឋធានីរបស់ប៉ាគីស្ថាន ទោះបីជាមិនមានការបញ្ជាក់ជាផ្លូវការណាមួយ ត្រូវបានចេញដោយភាគីពាក់ព័ន្ធក៏ដោយ។ប្រភពបានបន្ថែមថា ដោយឡែក ក្រុមភស្តុភារ និងសន្តិសុខរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក មានវត្តមានរួចហើយ នៅក្នុងទីក្រុងអ៊ីស្លាម៉ាបាដ ទាក់ទងនឹងកិច្ចចរចាដែលត្រូវបានរំពឹងទុកនេះ។ មិនមានការបញ្ជាក់អះអាងជាសាធារណៈផ្លូវការពីទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន តេអេរ៉ង់ ឬអ៊ីស្លាម៉ាបាដនោះឡើយ ទាក់ទងនឹងពេលវេលា ឬរបៀបវារៈនៃកិច្ចប្រជុំដែលត្រូវបានស្នើឡើងនេះ។នៅមុននេះ លោក Abbas Araghchi បានធ្វើការសន្ទនាតាមទូរស័ព្ទដាច់ដោយឡែកជាមួយឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី និងរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសប៉ាគីស្ថាន លោក Ishaq Dar ក៏ដូចជាប្រមុខកងកម្លាំងការពារជាតិ លោក Asim Munir។យោងតាមប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយផ្លូវការរបស់អ៊ីរ៉ង់ បានឲ្យដឹងថា ការពិភាក្សានោះ បានផ្តោតលើការវិវត្ត ក្នុងតំបន់ថ្មីៗ ស្ថានភាពនៃបទឈប់បាញ់ និងកិច្ចប្រឹងប្រែងដែលធ្វើឡើងដោយទីក្រុងអ៊ីស្លាម៉ាបាដ ដើម្បីសម្រួលដល់ការចរចាជុំទី២ រវាងអ៊ីរ៉ង់ និងសហរដ្ឋអាមេរិក៕

ប្រធានាធិបតីប្រេស៊ីលលោក Luiz Inacio Lula da Silva និយាយថា ប្រេស៊ីលមានទំនិញ ៥៤០មុខ ត្រៀមខ្លួននឹងចែកចាយទៅកាន់អឺរ៉ុប ក្រោមកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្ម Mercosur-EU ស្របពេលការនាំចេញនឹងអាចកើនឡើងដល់ ១៣ភាគរយ នៅឆ្នាំ ២០៣៨ ។ខណៈពេលនោះដែរ អនុប្រធានាធិបតីប្រេស៊ីលលោក Geraldo Alckmin និយាយដែរថា រដ្ឋាភិបាលប្រេស៊ីល រំពឹងថា ការនាំចេញរបស់ប្រទេសពួកគេនឹងកើនឡើងដល់ចំនួន ១៣ភាគរយនៅឆ្នាំ ២០៣៨ តាមរយៈការអនុញ្ញាតទាំងស្រុងកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីរវាងអាមេរិកខាងត្បូង និងអឺរ៉ុប ។ថ្លែងនៅក្នុងបទសម្ភាសន៍ជាមួយទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានអន្តរជាតិ រួមទាំងទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានរ៉យទ័រ លោក Alckmin និយាយថា ការនាំចេញឧស្សាហកម្មតែមួយគត់ អាចនឹងកើនឡើងដល់ ២៦ភាគរយ នៅក្នុងអំឡុងពេលតែមួយ ដោយសារកិច្ចព្រមព្រៀងដែលបានចុះហត្ថលេខាដោយប្លុកទាំង ២ កាលពីខែមករាកន្លងទៅ ។កិច្ចព្រមព្រៀងនេះ នឹងចូលជាធរមាននៅថ្ងៃ ១ ខែឧសភាខាងមុខនេះ ស្របពេលដែលរដ្ឋជាសមាជិកសហភាពអឺរ៉ុប(EU)មួយចំនួន ដូចជាបារាំងបានជំទាស់កិច្ចព្រមព្រៀងដ៏ចម្រូងចម្រាសខាងលើ នៅឯតុលាការកំពូលរបស់ប្លុក ។ប៉ុន្តែការដកចេញបន្តិចម្តងៗពន្ធរវាង EU និង Mercosur ដែលរួមមានអាហ្សង់ទីន ប្រេស៊ីល ប៉ារ៉ាហ្គាយ និងអ៊ុយរុយហ្គាយ នឹងចាប់ផ្តើមភ្លាមៗ ហើយត្រូវបានគេរំពឹងថា នឹងបញ្ចប់ក្នុងរយៈពេល ១២ឆ្នាំ ៕

នៅថ្ងៃសុក្រ (ទី២៤ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦) យោធាចិន បានឲ្យដឹងថា ថ្មីៗនេះ ខ្លួនបានធ្វើសមយុទ្ធយោធា រួមទាំងសមយុទ្ធបាញ់គ្រាប់ពិត នៅក្នុងដែនទឹកភាគខាងកើតនៃកោះ Luzon របស់ប្រទេសហ្វីលីពីន ដោយហៅថា ជា «ប្រតិបត្តិការចាំបាច់» ដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងស្ថានភាពក្នុងតំបន់បច្ចុប្បន្ន។យោធាបានធ្វើការប្រកាសនេះ ខណៈដែលកងទ័ពអាមេរិក និងហ្វីលីពីនប្រហែល ៨.០០០នាក់ បានចាប់ផ្តើមសមយុទ្ធយោធាប្រចាំឆ្នាំ Balikatan របស់ពួកគេ នៅសប្តាហ៍នេះ ស្របពេលមានភាពតានតឹង ជុំវិញការអះអាងកាន់តែខ្លាំងឡើងៗរបស់ចិន នៅក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូង។កងទ័ពប្រយុទ្ធមកពីប្រទេសជប៉ុន ក៏បានចូលរួមក្នុងសមយុទ្ធ Balikatan ជាលើកដំបូងផងដែរ ក្នុងពេលដែលទីក្រុងតូក្យូ និងប៉េកាំង នៅតែមានភាពរកាំរកូសជាមួយគ្នាមិនទាន់ថមថយ។ទីបញ្ជាការនេះបានឲ្យដឹងនៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយនៅថ្ងៃទី២៤ ខែមេសានេះថា កងកម្លាំងមួយក្រុមនៃបញ្ជាការដ្ឋានភូមិភាគខាងត្បូង (STC) របស់យោធាចិន បានអនុវត្តការហ្វឹកហាត់ជាច្រើន ដែលផ្តោតលើការបាញ់គ្រាប់ពិត ការសម្របសម្រួលផ្លូវទឹក-ផ្លូវអាកាស ការធ្វើបម្លាស់ទីយ៉ាងលឿនរហ័ស និងការបំពេញការផ្គង់ផ្គង់ដែនសមុទ្រ ដើម្បីសាកល្បងសមត្ថភាពប្រយុទ្ធរួមបញ្ចូលគ្នា។ស្ថានទូតហ្វីលីពីន នៅទីក្រុងប៉េកាំង មិនបានឆ្លើយតបភ្លាមៗនោះឡើយ ចំពោះសំណើសុំការអត្ថាធិប្បាយ។ ហើយយោធាចិនក៏មិនបានផ្តល់ព័ត៌មានលម្អិតបន្ថែមអំពីពេលវេលា ឬទីតាំងពិតប្រាកដនៃសមយុទ្ធនោះដែរ ប៉ុន្តែបានបញ្ជាក់ថា សមយុទ្ធរបស់ខ្លួន គឺអនុលោមតាមច្បាប់ និងការអនុវត្តអន្តរជាតិយ៉ាងពេញលេញ៕

ក្រុមមន្រ្តីសុខភាពប៉ាឡេស្ទីននិយាយថា ការវាយប្រហារតាមច្រកអាកាសរបស់អ៊ីស្រាអែល បានសម្លាប់ជនប៉ាឡេស្ទីនយ៉ាងហោច ៤នាក់ ។គ្រូពេទ្យបឋមក្នុងស្រុកនិយាយថា មនុស្សម្នាក់ ត្រូវបានសម្លាប់នៅក្នុងការវាយប្រហារនៅភាគខាងត្បូងទីក្រុង Khan Younis ខណៈមនុស្សជាច្រើននាក់ផ្សេងទៀង បានរងរបួស ។យោធាអ៊ីស្រាអែលនិយាយថា ពួកគេមានគោលដៅលើក្រុមជីវពលដែលដឹកជញ្ជូនគ្រាប់រំសេវ និងបង្កការគំរាមកំហែងដល់ទាហានអ៊ីស្រាអែល ។ក្រុមមន្រ្តីសុខភាពនិយាយថា មនុស្ស ៣នាក់ផ្សេងទៀត រួមទាំងកម្មករជួយសង្រ្គោះម្នាក់ ត្រូវបានសម្លាប់នៅក្នុងការវាយប្រហារដាច់ដោយឡែកមួយផ្សេងទៀតនៅជំរំជនភៀសខ្លួន Maghazi ស្ថិតក្នុងទីក្រុង Deir al Balah នៅភាគកណ្តាលតំបន់ហ្កាហ្សា ។យោធាអ៊ីស្រាអែល ពុំបានធ្វើសេចក្តីអត្ថាធិប្បាយភា្លមៗនោះទេចំពោះការវាយប្រហារទាំងនេះ ។ អ៊ីស្រាអែលបើកការវាយប្រហារម្តងហើយម្តងទៀតលើតំបន់ហ្កាហ្សា ចាប់តាំងពីបទឈប់បាញ់រៀបចំឡើងដោយសហរដ្ឋអាមេរិក បានចូលជាធរមានកាលពីខែតុលា ឆ្នាំមុន ។ នៅពុំទាន់មានយន្តការ ដើម្បីជំរុញបទឈប់បាញ់នោះទេ ។ ទាហានអ៊ីស្រាអែល ៤នាក់ និងជនប៉ាឡេស្ទីនជាង ៧៨០នាក់ ត្រូវបានសម្លាប់នៅតំបន់ហ្កាហ្សា ចាប់តាំងពីបទឈប់បាញ់ចាប់ផ្តើម ៕

 នាយករដ្ឋមន្រ្តីហៃទីលោក Alix Didier Fils-Aimé និយាយថា អាទិភាពរបស់រដ្ឋាភិបាលអន្តរកាល គឺស្តាឡើងវិញអាជ្ញាធររដ្ឋ ការការពារប្រជាពលរដ្ឋ និងការរៀបចំវិលត្រឡប់ទៅកាន់សណ្តាប់ធ្នាប់ធម្មនុញ្ញវិញ តាមរយៈការបោះឆ្នោត ។ លោក Fils-Aimé និយាយប្រាប់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ(UN)ថា បើគ្មានសន្តិសុខ ការអភិវឌ្ឍក៏មិនអាចទៅរួចនោះដែរ ហើយលោកអំពាវនាវឲ្យមានការដាក់ពង្រាយកងកម្លាំងបង្ក្រាបក្រុមអន្ធពាល ដោយពុំត្រូវពន្យាពេលនោះទេ ។ លោកថា តំបន់ខ្លះនៅក្នុងរដ្ឋធានី ត្រូវដណ្តើមបានមកវិញបន្តិចម្តងហើយ ដោយមានការគាំទ្រពីកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធហៃទី និងនគរបាលជាតិ ដើម្បីធ្វើឲ្យសកម្មភាពសង្គម និងសេដ្ឋកិច្ចចាប់ផ្តើមឡើងវិញដូចគ្នា ។ ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ UN ផ្តោតសំខាន់លើសន្តិសុខនៅប្រទេសហៃទី ពេលដែលក្រុមមន្រ្តីក្នុងស្រុក និងអន្តរជាតិ អំពាវនាវឲ្យដាក់ពង្រាយកងកម្លាំងបង្រ្កាបក្រុមអន្ធពាល ដើម្បីទប់ស្កាត់អំពើហិង្សារបស់ក្រុមឧក្រិដ្ឋជន ហើយនិងស្តាអាជ្ញាធររដ្ឋឡើងវិញ ។ លោក Jack Christofides គឺជាអ្នកតំណាងពិសេសរបស់កងកម្លាំងបង្រ្កាបក្រុមអន្ធពាល និយាយប្រាប់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ UNថា បេសកកម្មនេះ ស្ថិតក្នុងដំណាក់កាលដំបូងដ៏សំខាន់ ។ លោកថា មាននូវតម្រូវការបន្ទាន់ សម្រាប់វិធានការដ៏មុតមាំ ដើម្បីស្តាសន្តិសុខ និងក្តីសង្ឃឹម ៕

ប្រធានគោលនយោបាយការបរទេសសហភាពអឺរ៉ុប (EU) លោកស្រី Kaja Kallas នៅថ្ងៃសុក្រ (ទី២៤ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦) នេះ បានព្រមានថា ការចរចា ដើម្បីបញ្ចប់សង្គ្រាម រវាងសហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែល ជាមួយអ៊ីរ៉ង់ កំពុងប្រឈមនឹងហានិភ័យនៃការបង្កើតកិច្ចព្រមព្រៀង «ខ្សោយ» ជុំវិញកម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែររបស់ទីក្រុងតេអេរ៉ង់ ជាងកតិកាសញ្ញាដែលបានធ្វើឡើងកាលពី ១ទសវត្សរ៍មុន។នៅថ្ងៃទី២ នៃកិច្ចប្រជុំកំពូលក្រៅផ្លូវការរបស់មេដឹកនាំ EU នៅប្រទេសស៊ីប លោកស្រី Kallas បានប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានថា៖ «ប្រសិនបើការចរចា គឺពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហានុយក្លេអ៊ែរ ហើយគ្មានអ្នកជំនាញនុយក្លេអ៊ែរ នៅជុំវិញតុពិភាក្សាទេនោះ យើងនឹងបញ្ចប់ដោយកិច្ចព្រមព្រៀងដែលខ្សោយជាង JCPOA»។កិច្ចព្រមព្រៀអង JCPOA (ផែនការសកម្មភាពរួមគ្រប់ជ្រុងជ្រោង) ដែលត្រូវបានចុះហត្ថលេខាដោយរដ្ឋបាលរបស់លោក Barak Obama ក្នុងឆ្នាំ២០១៥ បានចំណាយពេល ២ឆ្នាំ ដើម្បីចរចា ហើយមានពាក់ព័ន្ធនឹងអ្នកឯកទេសប្រហែល ២០០នាក់ ដែលរួមមានទាំងផ្នែករូបវិទ្យានុយក្លេអ៊ែរ ទណ្ឌកម្ម ហិរញ្ញវត្ថុ និងច្បាប់។ ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump បានដកខ្លួនចេញពីកិច្ចព្រមព្រៀងនេះក្នុងឆ្នាំ ២០១៨។ សប្តាហ៍នេះលោក បានសន្យាថា នឹងបង្កើតកិច្ចព្រមព្រៀងនុយក្លេអ៊ែរ «កាន់តែប្រសើរជាងមុន»។តែយ៉ាងណាក្ដី លោកស្រី Kallas បានសង្កត់ធ្ងន់ថា ប្រសិនបើអ្នកចរចាមិនដោះស្រាយ «កម្មវិធីមីស៊ីល ការគាំទ្រសង្គ្រាមតំណាងរបស់ពួកគេ ក៏ដូចជាសកម្មភាពកូនកាត់ និងតាមប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិត នៅអឺរ៉ុប» របស់អ៊ីរ៉ង់ទេ នោះ វាមានលទ្ធភាព «ដែលយើងនឹងបញ្ចប់ដោយមានប្រទេសអ៊ីរ៉ង់មួយកាន់តែគ្រោះថ្នាក់ជាងមុន»។ក្នុងអំឡុងពេលកិច្ចប្រជុំកំពូលរបស់ពួកគេ នៅថ្ងៃសុក្រនេះ បណ្ដាមេដឹកនាំ EU បានអំពាវនាវឲ្យមានដំណោះស្រាយរយៈពេលវែង ចំពោះសង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់ មុនពេលពិភាក្សាជាមួយមន្ត្រី និងមេដឹកនាំ ក្នុងតំបន់៕

 លោក Stephane Dujarric គឺជាអ្នកនាំពាក្យអង្គការសហប្រជាជាតិ(UN) និយាយថា អង្គការរបស់លោក បានថ្កោលទោលអំពើហិង្សាអ្នកតាំងលំនៅនិគមន៍កើនឡើងដែលមានគោលដៅលើសិស្សសាលាប៉ាឡេស្ទីននៅតំបន់វ៉េសប៊ែង ។ លោកថា UN បន្តទទួលបានសេចក្តីរាយការណ៍អាសន្នពីការវាយប្រហាររបស់ក្រុមអ្នកតាំងលំនៅនិគមន៍អ៊ីស្រាអែល ដែលបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់អាយុជីវិតជនប៉ាឡេស្ទីន ការខូចខាត និងការជម្លៀសខ្លួន ។ លោកបានគូសបញ្ជាក់ផងដែរពីតម្រូវការបន្ទាន់ ដើម្បីការពារ និងស្តាឡើងវិញការអប់រំសម្រាប់កុមារប៉ាឡេស្ទីន ។ ក្រុមមន្រ្តីសុខភាពប៉ាឡេស្ទីននិយាយថា ទាហានអ៊ីស្រាអែល បានបាញ់សម្លាប់យុវជនវ័យ ១៥ឆ្នាំម្នាក់ អំឡុងការវាយឆ្មក់របស់កងទ័ពនៅតំបន់កាន់កាប់វ៉េសប៊ែង ។ នៅទីក្រុង Nablus ស្ថិតក្នុងតំបន់វ៉េសប៊ែង ក្រុមមន្រ្តីសុខភាព និយាយថា កងកម្លាំងអ៊ីស្រាអែល បានបាញ់សម្លាប់យុវជន Youssef Sameh Shtayyeh អំឡុងការវាយឆ្មក់នៅតែបន្តក្នុងទីក្រុងមួយនេះ ។ យោធាអ៊ីស្រាអែលនិយាយថា យុវជនប៉ាឡេស្ទីនម្នាក់នេះ បានចោលដុំថ្មលើកងកម្លាំងរបស់ខ្លួន អំឡុងប្រតិបត្តិការនៅទីក្រុង Nablus ជាហេតុធ្វើឲ្យពួកគេបាញ់ប្រហារលើជនសង្ស័យម្នាក់នោះ ។ យោធាបន្តថា ពួកគេបានដឹងសេចក្តីរាយការណ៍ថា យុវជនប៉ាឡេស្ទីនម្នាក់ ត្រូវបានសម្លាប់នៅកន្លែងកើតហេតុ ។ ក្រសួងសុខាភិបាលប៉ាឡេស្ទីននិយាយថា ក្រុមអ្នកតាំងលំនៅនិគមន៍អ៊ីស្រាអែល បានបាញ់សម្លាប់បុរសជនប៉ាឡេស្ទីនវ័យ ២៥ឆ្នាំម្នាក់ គឺលោក Odeh Awawdeh នៅទីក្រុង Deir Dibwan ស្ថិតនៅជិតទីក្រុង Ramallah កាលពីរយៈពេល ១ថ្ងៃមុន គឺជាអ្វីដែលក្រុមសិទ្ធិមនុស្សរៀបរាប់ថា ជាអំពើហិង្សាកើនឡើងលើជនប៉ាឡេស្ទីនបង្កឡើងដោយក្រុមអ្នកតាំងលំនៅនិគមន៍ និងទាហានអ៊ីស្រាអែល ។ យោធាអ៊ីស្រាអែល ពុំបានធ្វើសេចក្តីអត្ថាធិប្បាយភ្លាមៗនោះទេលើឧបទ្ទេវហេតុមួយនេះ ។ ក្រសួងសុខាភិបាលប៉ាឡេស្ទីន និយាយថា មនុស្សយ៉ាងហោច ១៥នាក់ ត្រូវបានសម្លាប់ដោយក្រុមតាំងលំនៅនិគមន៍អ៊ីស្រាអែល មកទល់នឹងពេលនេះ ក្នុងឆ្នាំនេះ ៕

ឯកអគ្គរដ្ឋទូតអ៊ីរ៉ង់ ប្រចាំទីក្រុងមូស្គូ បានឲ្យដឹងនៅថ្ងៃសុក្រ (ទី២៤ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦) នេះថា ទីក្រុងតេអេរ៉ង់ បានធ្វើការលើកលែង សម្រាប់ប្រទេសមួយចំនួន ក្នុងនោះរួមទាំងរុស្ស៊ីផងដែរ ជុំវិញការបង់ថ្លៃដើម្បីឆ្លងកាត់ច្រកសមុទ្រ Hormuz។លោក Kazem Jalali បានប្រាប់ទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មានរុស្ស៊ី RIA Novosti ថា អ៊ីរ៉ង់កំពុងស្វែងរកការអនុវត្តការលើកលែង សម្រាប់ «ប្រទេសជាមិត្ត ដូចជារុស្ស៊ីជាដើម»។ លោកបានបញ្ជាក់ថា៖ «ខ្ញុំមិនដឹងថា នឹងមានអ្វីកើតឡើងនាពេលអនាគតទេ។ តែជាយ៉ាងណាក្ដី ក្រសួងការបរទេសរបស់យើង កំពុងព្យាយាមអនុវត្តការលើកលែងទាំងនេះ សម្រាប់ប្រទេសជាមិត្ត ដូចជារុស្ស៊ីជាដើម»។កាលពីថ្ងៃទី១៩ ខែមីនា ទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មានពាក់កណ្តាលផ្លូវការ ISNA បានរាយការណ៍ថា អ៊ីរ៉ង់កំពុងពិចារណាលើច្បាប់ ដែលនឹងតម្រូវឲ្យប្រទេសនានាបង់ថ្លៃ សម្រាប់នាវាដែលឆ្លងកាត់ច្រកសមុទ្រយុទ្ធសាស្ត្រនេះ។ការដឹកជញ្ជូនឆ្លងកាត់ច្រកសមុទ្រ Hormuz ត្រូវបានរំខានយ៉ាងខ្លាំង ចាប់តាំងពីសង្គ្រាម រវាងសហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែល លើអ៊ីរ៉ង់ បានចាប់ផ្តើមនៅថ្ងៃទី២៨ ខែកុម្ភៈ ដែលធ្វើឲ្យទីផ្សារថាមពលពិភពលោករង្គោះរង្គើ និងបង្កើនការភ័យខ្លាចពីការខូចខាតសេដ្ឋកិច្ចយូរអង្វែង។កាលពីថ្ងៃអង្គារ ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump បានពន្យារបទឈប់បាញ់ ជាមួយអ៊ីរ៉ង់ បន្ទាប់ពីមានសំណើពីប៉ាគីស្ថាន ដោយប្រាប់ថា វានឹងនៅតែមានសុពលភាពរហូតដល់ទីក្រុងតេអេរ៉ង់បង្ហាញអ្វីដែលលោកពិពណ៌នាថា ជា «សំណើរួមតែមួយ»៕

កាលពីថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ម្សិលមិញ សម្តេចប៉ាប លីអូ បានថ្កោលទោសការសម្លាប់បាតុករប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាលនៅអ៊ីរ៉ង់ ក្រោយពីប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាមេរិកលោក Donald Trump បានរិះគន់ព្រះអង្គថា ពុំបានធ្វើបែបនេះ ។សម្តេចប៉ាបមានព្រះបន្ទូលថា ព្រះអង្គសូមធ្វើការថ្កោលទោសចំពោះការឆក់យកអាយុជីវិតមនុស្ស ព្រះអង្គថ្កោលទោសការកាត់ទោសប្រហារជីវិត ព្រះអង្គជឿថា ជីវិតមនុស្សត្រូវតែគោរព ហើយមនុស្សទាំងអស់ តាំងពីមានគត៌រហូតដល់សម្រាល ជីវិតរបស់ពួកគេគួរតែត្រូវបានគោរព និងត្រូវបានការពារ ។ ដូច្នេះហើយ ពេលដែលរបបមួយ ពេលដែលប្រទេសមួយសម្រេចចិត្តឆក់យកអាយុជីវិតមនុស្សដោយមិនត្រឹមត្រូវ វាច្បាស់ណាស់ថាជាអ្វីមួយដែលត្រូវតែថ្កោលទោស ។គួរឲ្យដឹងថា អាជ្ញាធរអ៊ីរ៉ង់បានសម្លាប់មនុស្សរាប់ពាន់នាក់ អំឡុងបាតុកម្មប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាលកាលពីខែមករា ។ក្រុមសិទ្ធិមនុស្សនិយាយថា រដ្ឋាភិបាលអ៊ីរ៉ង់បន្តចាត់វិធានការបង្រ្កាបក្រុមប្រឆាំង ខណៈដែលសង្រ្គាមនៅអូសបន្លាយពេល ក្នុងនោះ ទីក្រុងតេអេរ៉ង់បានកាត់ទោសប្រហារជីវិតមួយទៀត ក្នុងសប្តាហ៍នេះ ។នៅដើមខែនេះ លោក Trumpដែលបានវាយប្រហារសម្តេចប៉ាបនៅលើបណ្តាញព័ត៌មានសង្គម ពាក់ព័ន្ធនឹងការរិះគន់របស់ទ្រង់ចំពោះសង្រ្គាមអ៊ីរ៉ង់ បានបង្ហោះថា តើនឹងមានអ្នកនិយាយប្រាប់សម្តេចប៉ាប លីអូ ពីការស្លាប់របស់បាតុករអ៊ីរ៉ង់ដែរឬទេ ៕

រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសឈីលីលោក Perez Mackenna បានជួបជាមួយរដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសបូលីវីលោក Fernando Aramayo នៅទីក្រុង La Paz ជាទីដែលភាគីទាំង ២និយាយថា ពួកគេមានបំណងពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ និងជំរុញទំនាក់ទំនងទ្វេភាគី ។លោក Mackenna និយាយថា ឈីលីចង់ពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើការគ្រប់គ្រងអន្តោប្រវេសន៍ និងធ្វើទំនើបកម្មហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធព្រំដែន ដែលជាផ្នែកមួយនៃកិច្ចខិតខំ ដើម្បីប្រយុទ្ធប្រឆាំងការធ្វើអន្តោប្រវេសន៍ខុសប្រក្រតី អង្គការឧក្រិដ្ឋកម្ម ការជួញដូរមនុស្សខុសច្បាប់ ការរត់ពន្ធ និងការជួញដូរគ្រឿងញៀនខុសច្បាប់ ។លោកថា ក្រុមតំណាងធុរកិច្ចឈីលី និងបូលីវី បានជួបគ្នា ហើយភាគីទាំង ២ បានព្រមព្រៀងគ្នាចាប់ផ្តើមកិច្ចចរចាលើកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មថ្មី ។ចំណែកឯលោក Aramayo និយាយដែរថា ភាគីទាំង ២ បានយល់ព្រមស្តាឡើងវិញយន្តការសម្រាប់ការពិគ្រោះយោបល់នយោបាយ និងគ្រប់គ្រងរបៀបវារៈទ្វេភាគីតាមវិធីគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ ។យោងតាមការអះអាងរបស់ក្រសួងការបរទេសឈីលី បានឲ្យដឹងថា ដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់លោក Mackenna គឺជាដំណើរទស្សនកិច្ចផ្លូវការរយៈពេល ២ថ្ងៃ ដោយផ្តោតសំខាន់លើការបង្កើតទំនុកចិត្ត និងពង្រីកកិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើវិស័យពាណិជ្ជកម្ម ការវិនិយោគ វិស័យទេសចរណ៍ បណ្តាញទំនាក់ទំនង សន្តិសុខ អន្តោប្រវេសន៍ រ៉ែសំខាន់ សមាហរ័ណកម្មសិក្សា និងវប្បធម៌ ។សូមបញ្ជាក់ថា ឈីលី និងបូលីវី បានរក្សាទំនាក់ទំនងត្រឹមស្ថានកុងស៊ុលប៉ុណ្ណោះ មិនមែនជាទំនាក់ទំនងការទូតពេញលេញនោះទេ ចាប់តាំងពីឆ្នាំ ១៩៧៨រហូតមក ពេលដែលការចរចាលើតម្រូវការយូរអង្វែងរបស់បូលីវី សម្រាប់អធិបតេយ្យភាពនៅមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក បរាជ័យ គឺជាវិវាទមួយផ្តើមចេញពីការបាត់បង់តំបន់ឆ្នេររបស់បូលីវីទៅ ឲ្យឈីលី នៅក្នុងសង្រ្គាមប៉ាស៊ីហ្វិក អំឡុងសតវត្សរ៍ទី ១៩ ៕